121آگاه، و بر رفع همه آنها تواناست. اين وقوف، از اركان حج تمتّع است و در صورت تحققنيافتن آن، حج محقق نمىشود.
كسى كه در عرفات ايستاده است، بايد از معرفت طرفى ببندد و عارف بشود كه ذات اقدس الهى از صحيفه قلب و رمز و راز او آگاه است.
امام سجاد(ع) در حديث شبلى به مضامين عميقى در باب معرفت و تسليم اشاره مىفرمايد:
هَلْ عَرَفْتَ بِمَوْقِفِكَ بِعَرَفَةَ مَعْرِفَةَ الله سُبْحَانَهُ أَمْرَ الْمَعَارِف وَالْعُلُومِ وَعَرَفْتَ قَبْضَ الله عَلَى صَحِيفَتِكَ وَاطِّلَاعَهُ عَلَى سَرِيرَتِكَ وَقَلْبِكَ؟ قَالَ: لَا. 1
پرسيد: آيا با وقوفت در عرفات، آگاهى خداوند را به كار معرفتها و دانشها شناختى و به اينكه خداوند نامه عمل تو را دريافت مىكند و به آنچه در درون قلبت مىگذرد آگاه است، پى بردى؟ شبلى گفت: نه.
به قرينه حديث شريف، در عرفات معرفتى پديد مىآيد كه در جاهاى ديگر از آن خبرى نيست. حج، به سبب همين آگاهىبخشى خاصش موجب تربيت و تعالى انسان و نيل او به اوج قلّه كمال است.
دو- سرّ بالارفتن از جبلالرّحمه، اين است كه حجگزار بداند خداوند متعال بر هر زن و مرد مؤمن، رئوف و رحيم است، و ولى هر مرد و زن مسلمان مىباشد. امام سجاد(ع) از شبلى پرسيد: