118

دليل چهارم: مرسل عبدالله‌بن سنان

عَنْ عَبْدِ اللهِ‌بن سِنَانٍ عَنْ رَجُلٍ نَسِيَ حَمَّادُبن عِيسَى اسْمَهُ قَالَ: صَامَ عَلِيٌّ (ع) بِالْكُوفَةِ ثَمَانِيَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً شَهْرَ رَمَضَانَ فَرَأَوُا الْهِلَالَ فَأَمَرَ مُنَادِياً يُنَادِي اقْضُوا يَوْماً فَإِنَّ الشَّهْرَ تِسْعَةٌ وَ عِشْرُونَ يَوْماً. ¹

عبدالله‌بن سنان از مردى كه حمادبن عيسى اسم او را فراموش نموده، نقل كرده است كه حضرت امير(ع) در كوفه 28 روز از ماه رمضان را روزه گرفته بود كه هلال را ديدند. پس حضرت(ع) به منادى امر كرد كه به مردم خبر دهد كه يك روز از ماه را قضا كنند؛ چون ماه 29 روز است.

از آنجا كه در اين روايت اميرالمؤمنين(ع) به عنوان حاكم اسلامى به ثبوت هلال حكم كرده است، مدعا اثبات مى‌شود. ²

اشكال:

اولاًً هرچند برخى با توجه به مبناى حجيت قولِ «اصحاب اجماع» در علم رجال، نقلِ «حمادبن عيسى» از «رجل» را معتبر مى‌دانند، منتها از آنجا كه روشن نيست قائل «قال» چه كسى است، خود رجل است يا امام صادق(ع) و يا راوى ديگرى، مشخص مى‌شود نمى‌توان با استناد به اين روايت، مدعا را اثبات كرد.

ثانياً مدلول روايت اين است كه بعد از اينكه مردم در روز بيست و هشتم ماه رمضان ماه را ديدند، حضرت حكم كلى را بيان كرد كه ماه كمتر از 29 روز نمى‌شود؛ نه اينكه ايشان به ثبوت هلال حكم كرده باشد و روشن است كه طبق اين روايت، حضرت امير(ع) هم 28 روز، روزه گرفته است و حال آنكه قضا شدن روزه روز اول ماه از امام(ع)، با عصمت ايشان و با نزول ملائكه در شب قدر بر ائمه(عليهم السلام) و سيره اهل‌بيت(عليهم السلام) بر روزه گرفتن ماه‌هاى رجب و شعبان و در ادامه ماه مبارك رمضان،