123
ه) آيات مصرّح بر اختيار
برخى آيات بر مختار بودن انسان در گزينشهايش تصريح دارد؛ مانند:
- وَ قُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شٰاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شٰاءَ فَلْيَكْفُرْ (كهف: 29)
بگو: اين حق است از سوى پروردگارتان! هركس مىخواهد ايمان بياورد [و اين حقيقت را پذيرا شود]، و هركس مىخواهد كافر گردد!
- إِنَّ هٰذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَنْ شٰاءَ اتَّخَذَ إِلىٰ رَبِّهِ سَبِيلاً (انسان: 29)
اين يك تذكر و يادآورى است، و هركس بخواهد [با استفاده از آن] راهى به سوى پروردگارش برمىگزيند!
- إِنّٰا هَدَيْنٰاهُ السَّبِيلَ إِمّٰا شٰاكِراً وَ إِمّٰا كَفُوراً (انسان: 3)
ما راه را به او نشان داديم، خواه شاكر باشد (و پذيرا گردد) يا ناسپاس.
- فَمَنْ شٰاءَ اتَّخَذَ إِلىٰ رَبِّهِ مَآباً (نبأ: 39)
هركس بخواهد راهى به سوى پروردگارش برمىگزيند.
همگى اين آيات، به روشنى آزادى و اختيار انسان را در انتخاب راه هدايت يا گمراهى بيان مىكنند.
آيات فراوان ديگرى از قرآن، بر مختار بودن انسان دلالت دارند؛ مانند آيات وعد و وعيد، بشارت و انذار، ستايش مؤمنان و نكوهش كفار، وجود اختلاف در افعال بندگان، دعوت و شتاب به امور خير، استعانت و استمداد از خدا، استغفار، اقرار گنهكاران، حسرت كافران، احتجاج شيطان بر مجرمان و... كه به دليل اختصار از بيان آنها خوددارى مىكنيم.