95زيرا بر اساس ديدگاه اماميه و ديگر ديدگاههاى تنزيهى، معناى لغوى صفات خبرى به دليل اينكه موجب تشبيه و تجسيم است، درباره خداى سبحان كاربرد ندارد.
2. نظريه اشتراك معنوى و تشكيك در وجود
بنا بر ديدگاه اشتراك معنوى و تشكيك وجودى، الفاظ مشترك بين انسان و خدا، افزون بر اينكه به صورت مشترك معنوى به كار مىروند، در وجود تشكيك دارند و ذومراتب نيز هستند؛ يعنى اين صفات به طور كاملتر و شديدتر، در مورد حق تعالى و به صورت ناقص و ضعيف، در مورد انسان به كار مىرود 1؛ مانند واژه نور كه اطلاق آن بر تمام مراتب، از نور شمع و... تا نور خورشيد درست است؛ هرچند مصاديق آنها متفاوتاند.
بر اساس اين ديدگاه، واژهاى مثل «وجود» براى خالق و مخلوق، به يك معنا به كار مىرود و حقيقت هر دو يكى است؛ اما تفاوت در اين است كه از طرفى حقيقت وجود براى خالق در عالىترين مرتبه است (يعنى وجود در مرتبه مطلق است كه به «واجبالوجود» تعبير مىشود و در ساير مخلوقات در مرتبه پايينتر كه وجود امكانى است) و از طرف ديگر، هنگام اطلاق كلمه «وجود» بر خداى متعال، بايد تمام ويژگىهاى ممكنات را براى جلوگيرى از تشبيه، از او سلب كرد.
اين نظريه نيز صرف نظر از درست يا نادرست بودن آن، مانند ديدگاه پيشين، صفات خبرى را شامل نمىشود؛ زيرا معانى حقيقى صفات خبرى، خواه به صورت مشكك باشد يا متواطى، چون مستلزم تشبيه است، در مورد خداى سبحان كاربرد ندارد.