102درباره صفات مشكل، معتقديم كه آنها حق و صدق‌اند و بر همان معنايى‌اند كه خداوند اراده فرموده است. هر كس اين صفات را تأويل كند، بررسى مى‌كنيم. اگر تأويل او نزديك به مقتضاى زبان عرب است، آن را انكار نمى‌كنيم، اما اگر بعيد از مقتضاى زبان است، در قبول اين تأويل توقف كرده و به همان تصديق، همراه با تنزيه برمى‌گرديم. وى در ادامه، برخى موارد را كه از مصاديق صفات غير مشكل تشخيص داده، تأويل برده است. ¹

9. نظريه تفويض كيفيت وهابيت

نظريه تفويض كيفيت كه وهابيت معاصر به پيروى و دفاع متعصبانه از آن معروف است، به اين معناست كه آنان حقيقتاً خداى سبحان را متصف به صفات خبرى دانسته و ذات مقدس او را مكيّف به كيفيت صفات يادشده مى‌دانند. ولى در عين حال براى گريز از مشكل تشبيه و تجسيم، امكان شناخت كيفيت صفات خبرى را از بشر نفى مى‌كنند. ² اما اينكه اين تلاش وهابيت براى گريز از آفت تشبيه و تجسيم، راه به جايى برده است يا نه، پرسشى است كه پاسخ صريح، دقيق و قطعى به آن، مستلزم بررسى ريشه‌اى و دقيق ديدگاه وهابيت در زمينه توحيد اسما و صفات است.

از اين‌رو سزاوار است كه مبانى نظرى اين ديدگاه، تفاوت اساسى آن با ديدگاه تفويض معنا، استدلال مدعيان، علل گرايش، پيامدها و بازخوردهاى اين ديدگاه و نحوه مواجهه علماى شيعه و اهل سنت با آن، به طور دقيق شناسايى، ارزيابى، تحليل و نقد جدى شود. از اين‌رو اين مباحث را در فصل‌هاى بعد، به خواست خدا پى مى‌گيريم.