195فصل مقوم اسلام و ذاتى آن است و قابل تفكيك از اسلام نيست و اگر سياست از اسلام جدا شد، همچون تن بدون سرى است كه نهتنها بىخاصيت است، كه خودش منشأ گرفتارىها و مصائب فراوان و دردهاى بىدرمان مىشود. بر اين اساس واضح است كه نگاه امام به اسلام و مسائل اسلام از جمله حج، قطعاً داراى ابعاد سياسى است.
بنابراين مهمترين تأثير انقلاب بر حج را مىتوان در توجه دادن مسلمانان به ابعاد سياسى و اجتماعى حج دانست كه آنها را از انحصار و تمركز بر ابعاد فردى، اخلاقى و فقهى حج بر حذر مىدارد. در اين فضا و رويكرد است كه انقلاب اسلامى مىتواند از حج كه نمايندگان جهان اسلام را در خود جاى داده است، جهت تقويت امت اسلامى بهره ببرد. به اين ترتيب رويكرد فرامرزى انقلاب اسلامى با ويژگى جهانشمولى حج در هم تنيده مىشود و با تأكيد انقلاب اسلامى بر نگاه سياسى به اسلام، همافزايى مضاعفى پيدا مىكند.
از جهت ديگر مىتوان گفت تأثيرگذارى انقلاب اسلامى بر احياى ابعاد مختلف سياسى حج مانند وحدتگرايى، برائت از مشركين (و ظرفيتهاى آن در راستاى استكبارستيزى و اتحاد اسلامى)، آگاهىبخشى و تبادل نظر و استفاده از تجارب در راستاى رفع مشكلات جهان اسلام، ظرفيت بسيار خوبى را براى صدور انقلاب ايجاد مىكند.
تاثير انقلاب اسلامى بر امت اسلامى
با اينكه پايگاه اصلى انقلاب اسلامى ايران را مذهب تشيع شكل مىدهد، ولى فارغ از مليتها و مرزهاى جغرافيايى، در يك جريان جهانى فراگير، سعى دارد توانايى اسلام در مبارزات سياسى و اجتماعى را نشان دهد. 1 انقلاب اسلامى از جهتى مبارزان سياسى- اجتماعى غيردينى را به مددگيرى از دين فراخواند و از طرفى جريانهاى
اسلامگرا را به عملگرايى بيشتر تشويق كرد. 2