176صدور تمدن بود، اما امروزه رسانه‌ها با فتح فرهنگى ابزار ارزان، راه‌گشا و كاملاً متفاوتى در جوامع پساصنعتى به حساب مى‌آيند و جامعه مجازى بسيارى از واقعيت‌هاى جامعه بيرونى و عينى را مشخص مى‌كند. امروزه رسانه‌ها با بازتوليد مبانى مدرنيته، بيشترين نقش را در عرصه تمدنى غرب بازى مى‌كنند و بازيگرى فعال و تمام‌عيار هستند. در اينجا با مفهومى با عنوان «مدرنيته ارتباطى» مواجه مى‌شويم.
در اين فضا اهميت ابعاد رسانه‌اى حج در حفظ و تداوم امت اسلامى خود را نشان مى‌دهد. يكى از كاركردهاى رسانه‌هاى مدرن، نقش‌هاى خبرى آن است كه هرچند در ابتدا كاركرد و ابزارى خنثى به نظر مى‌رسد، ولى در تحقق اهداف استعمارى غرب بسيار مؤثر است. به نظر مى‌رسد با توجه به رقابت شديد تمدنى بين اسلام و غرب و جنگ رسانه‌اى در دوران كنونى كه تمثالى از جنگ‌هاى صليبى در دوران مدرن است، كاركردهاى ارتباطى و اطلاع‌رسانى حج به عنوان رسانه‌اى كهن و سنتى كه مبتنى بر روابط ميان‌فردى، كاركردى مدرن دارد، جاى تأمل و بررسى بسيار جدى دارد.
در اين بخش از نوشتار پس از آشنايى با امپرياليسم خبرى، قصد داريم ظرفيت‌هاى حج در مبارزه با اين شگرد استعمارى را بررسى كنيم. با توجه به اينكه امام خمينى(رحمه الله) با نگرش عميق و بلندى كه نسبت به گزاره‌ها و كاركردهاى دين داشتند، احياگر حج ابراهيمى نام گرفتند، در اين بخش از نظريات و گفتارهاى ايشان بهره مى‌گيريم. حضرت امام با نگرشى نوين، ابعاد و كاركردهاى سياسى و اجتماعى براى حج در نظر گرفتند و هيچ‌گاه آن را در حد ابعاد و جهات اخلاقى و عرفانى باقى نگذاشتند.
1. آگاهى‌رسانى و روشنگرى
حج بزرگ‌ترين تجمع مسلمانان است كه هرسال از نقاط مختلف جهان اسلام نمايندگانى را گرد هم جمع مى‌كند. اين تجمع پربركت، پتانسيل عظيمى را در اختيار جهان اسلام قرار مى‌دهد تا نسبت به مسائل گوناگون جهان اسلام، اطلاع‌رسانى و روشنگرى