175هرسال تجمعى از نمايندگان مسلمانان برگزار مى‌كند. اين تجمع فرصت بى‌نظيرى را در اختيار جهان اسلام قرار مى‌دهد تا علاوه بر ابعاد معنوى، از لحاظ سياسى و اجتماعى نيز اسلام را تقويت كنند. به اين ترتيب اسلام نظامى ارتباطى را ايجاد مى‌كند كه در يك فضا و رويكرد دينى و معنوى، كل جهان اسلام با هم ارتباط برقرار كنند و از مسائل هم مطلع شوند. اين كنگره عظيم كه از نمايندگان سراسر جهان اسلام تشكيل شده، داراى تمام ويژگى‌هاى خبررسانى سالم و دقيق است؛ چراكه حج ابعادى كاملاً سياسى - اجتماعى دارد و در يك فضاى سالم معنوى، آنچه در مباحث اخلاق حرفه‌اى خبرنگارى مطرح است، رعايت مى‌شود؛ ضمن اينكه در اين اطلاع‌رسانى به دليل چهره‌به‌چهره بودن و حذف واسطه‌ها، دقت و سلامت اطلاع‌رسانى بسيار بالا است. در اين بين بايد ويژگى‌هاى ذاتى رسانه‌هاى مدرن را در نظر گرفت كه در انتقال واقعيت بيرونى، با محدوديت‌هايى مواجه هستند؛ چه برسد به اينكه اخلاق حرفه‌اى را رعايت نكنند.
بنابراين اسلام در 1400 سال پيش، حج را به عنوان رسانه‌اى پويا و پايا قرار داده است كه تمام ويژگى‌هاى يك رسانه مدرن پاك را دارد. از اين جهت بايد اسلام را دينى بسيار مترقى و به‌روز دانست كه در بستر سنت، ابزارى با كاركردهاى فوق‌مدرن را در اختيار جامعه اسلامى قرار داده است.
بحث در مورد ابعاد ارتباطى حج بسيار گسترده است و در اين مجال مختصر به همين نكته بسنده مى‌شود كه حج يك رسانه است و كاركرد ارتباطى دارد و از اين جهت در مقايسه با رسانه‌هاى مدرن قابل قياس است. در اين مقايسه توجه به مبحث زير لازم است:
تمدن غرب به عنوان تمدن رقيب اسلام از ابزارهاى جديدى براى تقويت و صدور خود استفاده مى‌كند. در اين بين رسانه‌ها جايگاه ويژه‌اى دارند. هرچند رسانه‌ها محصول تمدن غرب هستند، ولى ابزار قدرتمندى براى تقويت و صدور تمدن غرب در عصر جامعه اطلاعاتى هستند. اگر زمانى جنگ و فتح سرزمين، قالب مناسبى براى