177صورت گيرد. به هر حال مسلمانان در سطح ملى و بين‌المللى با مسائل گوناگونى درگيرند كه جهت بهره‌مندى بهينه از توانايى‌ها و جلوگيرى از هدررفت سرمايه‌هاى انسانى و مالى، چنين تجمعى لازم و مفيد است. كنگره باشكوه حج در مقايسه با نشست‌ها و كنفرانس‌هاى رسمى جهان اسلام، مثل سازمان كنفرانس اسلامى از اين جهت كه با حضور ميليونى ملت‌ها و توده‌هاى مردمى تشكيل مى‌شود، زمينه بسيار بالايى در آگاهى‌رسانى و به دنبال آن مقابله با هجمه‌هاى رسانه‌اى غرب دارد. موضع‌گيرى‌هاى خصمانه استعمار و استكبار در مقابل جهان اسلام، لزوم چنين تجمعى با چنين كاركردهايى را دوچندان مى‌كند.
از ابتداى تشريع حج در اسلام، پيامبر اسلام و ائمه اطهار، همواره از حج به عنوان پايگاهى براى انتقال معارف دين و اطلاع‌رسانى به مسلمانان استفاده كرده‌اند.
امام خمينى(رحمه الله) نيز با چنين هدف و رويكردى راه ائمه(عليهم السلام) را ادامه دادند و همواره از اين رسانه قدرتمند اسلام براى بيدارى مسلمانان بهره جستند. ايشان كعبه و حج را منبر بزرگى مى‌دانستند كه مى‌تواند بر بلنداى بام انسانيت، صداى مظلومان را به همه عالم منعكس سازد. 1 حضرت امام(رحمه الله) اين جنبه از حج را از ويژگى‌هاى اصلى و اساسى حج مى‌دانستند تا با استفاده از آن، بيدارى اسلامى همواره در جهان اسلام در جريان باشد:
آن حجى كه خداى تبارك و تعالى مى‌خواهد و آن حجى كه اسلام از ما خواسته است، آن است كه وقتى مى‌رويد حج، اين مسلمين بلاد را بيدار كنيد، متحد كنيد با هم، بفهمانيد به آنها كه چرا بايد بيش از يك ميليارد مسلمين، تحت فشار دو تا قدرت چندصد ميليونى باشند. 2
طبيعى است اين مهم با حضور و همكارى همه دولت‌ها و ملت‌هاى اسلامى محقق خواهد شد. ولى با توجه به ماهيت اين پديده، امام خمينى(رحمه الله) در اين مسير، نقش ويژه‌اى را براى علما و نخبگان قائل بودند: