81
نقد و بررسى
با توجه به تاريخى كه بر جمرات گذشته و مشاهده عينى امثال آن، مىتوان يقين كرد كه ستونهايى كه در جمرات در زمان ما يا حتى در صد سال گذشته بوده، دچار تخريب و ترميمهاى متعددى شده است؛ 1 بنابراين سيره مستمره مسلمين بر رمى بناى ستونهايى با اين خصوصيات از لحاظ ابعاد، مورد خدشه قطعى است و خبر تعميرها و بازسازىهاى جمره نافى آن است. افزون برآن نيز بايد گفت كه اين سيره نسبت به ذكر خصوصيات دقيق اين ستونها ساكت است. اما تصويرهاى عهد عثمانى چگونه مىتواند از كيفيت هزارسال قبل حكايت كند؟ چنانكه شواهد آن در بخش اول گذشت.
با توجه به توسعه جديد، إشكال جديدى نيز مطرح مىشود: مىدانيم كه جمره فعلى با ساختمان و تأسيسات جديدى كه - به ارتفاع بيش از 75 متر - روى آن ساخته شده، قطعاً آن جمره سابق نيست. بنابراين امر رمى جمرات را بايد داير بين سقوط و رمى جمره فعلى بگيريم. رمى فضا و موضع جمره سابق با توجه به اينكه در يك ارتفاع قرار داشتن قاعده جمره فعلى و جمره سابق محرز نيست، دليلى ندارد. 2
نكته ديگر در مورد جمره عقبه است كه شكل قبلى آن اصلاً ستون نبوده و تنها از يك طرف قابل رمى بود كه با شكل فعلى جمرات، احراز وجه جمره در حالتى كه ديوار بر آن عمود شده و در عمق و درازى ديوار است، بسيارمشكل مىباشد.
ب) عدم صدق عرفى جمره به قسمتهاى زائد
قطعاً جمرات موجود از لحاظ كيفيت و ظاهر مغاير با جمرات عصر حضور معصومين(عليهم السلام) است و حكم وجوب رمى جمرات از احكام ابدى اسلام است. تغيير و تبدل جنس و مواد تشكيل دهنده جمرات نيز طى اين قرون قطعى است. اما اين