138اشكال: روايت، از اين جهت، در مقام بيان نيست؛ بلكه در مقام بيان نايب گرفتن در قربانى بدون لحاظ شرايط آن، از جمله در منا بودنش، است.
- معتبر النضر بن قراوش:
وَ بِإِسْنَادِهِ (محمد بن الحسن) عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ قِرْوَاشٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِالله(ع) عَنْ رَجُلٍ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ، فَوَجَبَ عَلَيْهِ النُّسُكُ فَطَلَبَهُ فَلَمْ يَجِدْهُ، وَ هُوَ مُوسِرٌ حَسَنُ الْحَالِ وَ هُوَ يَضْعُفُ عَنِ الصِّيَامِ، فَمَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَصْنَعَ قَالَ: «يَدْفَعُ ثَمَنَ النُّسُكِ إِلَى مَنْ يَذْبَحُهُ بِمَكَّةَ، إِنْ كَانَ يُرِيدُ الْمُضِىَّ إِلَى أَهْلِهِ، وَ لْيَذْبَحْ عَنْهُ فِي ذِي الْحِجَّةِ» فَقُلْتُ فَإِنَّهُ دَفَعَهُ إِلَى مَنْ يَذْبَحُ عَنْهُ، فَلَمْ يُصِبْ فِي ذِي الْحِجَّةِ نُسُكاً وَ أَصَابَهُ بَعْدَ ذَلِكَ، قَالَ: «لَا يَذْبَحُ عَنْهُ إِلَّا فِي ذِي الْحِجَّةِ وَ لَوْ أَخَّرَهُ إِلَى قَابِلٍ». 1
از امام صادق(ع) درباره كسى كه در حج تمتع، قربانى كردن تكليفش است، اما قربانى نمىيابد و قدرت مالى دارد، اما توانايى روزه گرفتن ندارد، پرسيدم. امام فرمود: «اگر مىخواهد به وطنش برگردد، پول قربانى را به كسى بدهد كه در مكه برايش قربانى كند، و بايد كه در ماه ذىالحجه از طرف او قربانى كند». گفتم اگر در ماه ذىالحجه قربانى پيدا نشد، اما بعد از ذىالحجه يافت چه كند؟ فرمود: «بايد در ذىالحجه آن سال يا سال آينده قربانى كند».
سند روايت
تنها فردى كه در سند اين روايت به وثاقتش تصريح نشد، نضر بن قراوش است كه به دليل نقل صحيح احمد بن محمد بن ابىنصر از وى در همين روايت، توثيق مىشود؛ زيرا ابن ابىنصر از مشايخ ثقات، و بنابراين، روايت معتبر و صحيح است.
دلالت اين روايت
در اين روايت به وضوح تكليف كسى كه در عين داشتن پول نتوانسته قربانى پيدا كند، استنابه يكى از اهل مكه براى ذبح معين شده و به روشنى مطلوب را مشخص