137 1. شهادت سيد بن طاووس در «فلاح السائل» در ذيل حديثى كه از «امالى» صدوق نقل كرده و همه راويان آن را - كه از جمله آنها ابراهيم بن هاشم است - به اتفاق نظر علماى شيعه ثقه مى‌داند. ¹ هر چند ابن طاووس از قدما نيست، ولى اولاً، از آنجا كه كتب قدما در دسترس وى بوده، توثيقاتش محتمل الحس و حجّت است. ثانياً، وى ابراهيم بن هاشم را توثيق نكرده، بلكه توثيق قدما را نقل كرده است.

2. به شهادت رجاليان، او اولين كسى است كه ميراث حديث كوفه را در ميان اهل قم نشر داد و با توجه به تشدد و سخت‌گيرى محدثان قمى، اگر در وثاقت او ترديد وجود داشت، هرگز موفق به اين كار نمى‌شد. ²

3. كثرت نقل و اعتماد فرزند جليلش، على، از او در عمده رواياتش. ³

دلالت

اين روايت، وظيفه كسى را كه پول خريد قربانى را دارد، ولى قربانى نيافته، گذاشتن پول نزد يكى از اهل مكه مى‌داند تا برايش قربانى بخرد و از طرف او ذبح كند. ظاهر اين روايت اين است كه شخص مكى كه نايب حاجى براى قربانى مى‌شود و اين قربانى را در همان مكه ذبح مى‌كند، نه در منا.

سقوط قيد «در منا بودن» يا به دليل سختى انتقال به مناست، به خصوص در ايام قديم كه وسايل حمل‌ونقل امروزى فراهم نبوده است، يا به دليل اين است كه اين قيد، مخصوص ايام تشريق مى‌باشد كه سپرى شده است. در هرصورت اگر سقوط قيد «در منا بودن» را به دليل عجز مكلف بدانيم، مدعاى اصلى ثابت مى‌شود و اگر سقوط آن را به علت سختى الزام نايب به اين كار بدانيم، بازهم سقوط آن به خاطر عجز، به طريق اولى ثابت مى‌شود. ⁴