341احترام در منطقه خود به خاك بسپارند و بدينوسيله به افتخارى ابدى نايل آيند؛ اما چون شمر اين خبر را شنيد، داخل شهر نشد. 1
27. تلّ اعفر - استان نينوا - كشور عراق
«تلّ اعفر» در اصل نام قلعهاى ميان موصل و سنجار بوده و بعدها به شهرى مبدل گشته است. در «معجم البلدان» آمده است: «تل اعفر به «اعفر» ناميده شد، چون خاكى قرمز رنگ دارد. شهريست بسيار پرآب، در دامنه كوهى محكم و منحصر به فرد و داراى خرماى فراوان» . 2
در كتاب «موجز تاريخ شهرهاى عراق» نوشته عبدالرزاق حسينى آمده است: «امروزه تمام سكنه «تلّ اعفر» تُرك و از بقاياى مغول هستند كه در اواخر قرن هشتم به موصل آمدند» .
28. شهر سنجار - استان نينوا - كشور عراق
سه شهر «سنجار» و «آمِد» و «هيت» به نام بانى آنها نامگذارى شده كه سه برادر بودند از پسران «بلندى بن مالك بن ذعر» كه ذعر همان ابومالك است كه نقل است يوسف را از چاه نجات داد. اين شهر در ناحيه جنوبى كوه سنجار واقع شده است. 3در كتاب «اشارات الى معرفة الزيارات» نوشته هروى (م 611 ق آمده است: «در اين شهر مشهد على بن ابىطالب (ع) در دامنه كوهى به نام جبل سنجار قرار گرفته است» . 4
مىتوان گفت كه علت نامگذارى به مشهد على بن ابىطالب (ع) وجود تعدادى از مراقد يا مقامهاى منسوب به ايشان و اهلبيت گرامى رسول خدا (ص) است مثل مرقدى كه منسوب به حضرت زينب كبرى (عليها السلام) دختر امير مؤمنان (ع) است. اين مزار در اتاقى كوچك بر روى يك بلندى وسط شهر و در ميان ضريحى قرار گرفته است. اين قبر از سنگ و گچ ساخته شده و از الواح نوشته بر روى رواق مشخص مىشود كه بناى آن توسط «بدرالدين لؤلؤ» پادشاه سنجار كه به شيعه تمايل داشته ساخته شده است، تا جايى كه دولتش به دولت آل محمد شهره گشت. 5
اين شهر اغلب زير سلطه دولتهاى منسوب به شيعه مثل فاطمىها و بويهاىها و حَمْدانيان بوده است. تاتار در سال 660 قمرى اين مرقد را تخريب كرد و سپس توسط قوامالدين محمد يزدى تجديد بنا شد. ابن شدّاد (م 684 ق) همان گفته هروى را مىگويد كه در سنجار مزارى چسبيده به ديوار شهر به مشهد على (ع) شناخته مىشود. 6امروز غالب سكنه سنجار يزيدى هستند. البته كرد شيعه و عرب سنى و مسيحى هم در آن ديده مىشود.