292به اسناد برجاىمانده از ساواك، روشن مىشود كه مسئولين اين سازمان امنيتى، به هيچ وجه برپايى مجالس ختم و بزرگداشت اين شهيد را، آن هم به اين گستردگى كه در اسناد اين سازمان آمده، پيشبينى نمىكردند. به همين سبب، مدير ادارهكل سوم (پرويز ثابتى) با صدور دستورالعملى براى مراكز ساواك در شهرهاى مختلف، از آنان مىخواهد كه مراقب برپايى مجالس ختم آيتالله سيد مصطفى خمينى باشند و اگر تمجيدى از آيتالله خمينى (رحمه الله) شد، از برگزارى مجالس جلوگيرى كنند. گستره اين مجالس در سراسر كشور به گونهاى بود كه مىتوان گفت فضاى سياسى كشور در اين برهه از زمان، تحت تأثير مستقيم اين حادثه و بيشترين دلمشغولى نيروهاى امنيتى و انتظامى رژيم شاه متوجه اين امر بوده است. 1
نهضت «اربعينيه» يا «چهلم سياسى» شهداى قم و تبريز و يزد روحى تازه به نهضت انقلاب اسلامى ايران بخشيد؛ بهطورى كه در مدت يك سال، به سرنگونى كامل رژيم پهلوى انجاميد. اين نهضت، كه با بهرهگيرى از آيين مذهبى تشيع آغاز شد، پيش از همه چيز، موجبات شناساندن محبوبيت و نفوذ رهبر ايران را در ميان مردم نمايان ساخت و از سوى ديگر، آزادسازى پتانسيل عظيم نيروهاى مردمى را به همراه داشت. نيروهاى انقلابى از پس چهلمهاى سياسى، بيش از پيش با يكديگر متحد شدند و همين اتحاد و يكدستى بود كه قطار انقلاب اسلامى را تا ايستگاه پيروزى به جلو راند. 2
اربعين خونين 1964 زنگبار
بدون شك اربعين خونين زنگبار در رديف چهارمين مراسم مشهور اربعين در جهان به شمار مىرود كه در نوع خود منحصر به فرد و نمادين است. كاربرد اصطلاح فارسى «چهلم» نشان مىدهد كه بانيان اين مراسم در قاره آفريقا و منطقه زنگبار، ايرانيانى بودهاند كه به مناطق شرق آفريقا مهاجرت كردهاند و با برپايى مراسم عزادارى در اربعين سالار شهيدان، اقدام به ترويج مذهب حقه تشيع در اين بلاد اسلامى نمودهاند. 3
امروزه شيعيان منطقه شرق آفريقا با برگزارى منسجم مراسم عاشورا در دارالسلام (تانزانيا) ، خود را آماده برگزارى مراسم چهلم (اربعين) در زنگبار مىنمايند و اين مراسم هر ساله در اربعين حسينى، با شكوه خاصى به مدت سه روز در زنگبار برگزار مىشود. تحقيقات ميدانى انجام شده نشان مىدهد كه در دو سده اخير، ايرانيان و علماى ايرانى مقيم بلاد «زنج» كه