178فتال نيشابورى، شيخ عبدالله بحرانى و شيخ طبرسى، پس از بررسى اقوال مخالفين درباره رأس مطهر، يادآور شدهاند كه مشهور ميان علماى اماميه آن است كه رأس مطهر توسط امام سجاد (ع) به كربلا بازگردانده شد و همراه جسد پاك امام حسين (ع) دفن گرديد. 1
علامه شيخ عبدالله شيروانى تصريح مىكند كه در اربعين شهادت امام حسين (ع) رأس به پيكرش پيوست. 2سيد اسدالله حسينى تنكابنى پس از ارزيابى اقوالى كه درباره محل دفن رأس مطهر مطرح است، مىگويد:
انتقال سر مقدس توسط امام سجاد (ع) به كربلا و به خاكسپارى آن توسط ايشان مؤيد به عقل و نقل بوده و نسبت به ديگر اظهارات صحيحتر است. 3
البته برخى منابع هم نوشتهاند كه آن سر مقدس را در نجف اشرف، در كنار مرقد اميرمؤمنان (ع) به خاك سپردهاند. اين ادعا ضمن آنكه با اقوال مشهور مطابقت ندارد، اين اشكال را نيز به وجود مىآورد كه در آن ايام هنوز مرقد حضرت على (ع) مشخص نگرديده بود تا چنين اقدامى در جوار آن صورت گيرد. شيخ حُر عاملى پس از نقل گفتههاى گوناگون در اين باره كلام سيد بن طاووس را درباره بازگرداندن سر مطهر به كربلا و الحاق آن بر جسم مقدس امام نقل مىكند و مىگويد كه در ميان روايات مذكور، منافاتى وجود ندارد و شايد احتمال داده است كه رأس مطهر را در موقع بُردن به شام، نزد قبر امام على (ع) گذاشته باشند، يا در بازگشت، مدتى آنجا نهاده و سپس در كربلا همراه جسد مطهر دفن كردهاند. 4شيخ محمدحسن نجفى صاحب «جواهر الكلام» روايات مزبور و گفتار سيد بن طاووس را آورده و گفته است:
شايد منافاتى ميان آن اقوال و فرموده سيد ديده نشود و احتمال دارد رأس پاك را در نجف به خاك سپرده و بعد در كربلا به بدن مطهر ملحق كرده باشند؛ اما همه اينها حدسهايى است كه فقها براى رفع تضاد ميان روايات و عمل اصحاب ذكر كردهاند. 5
علاّمه عبدالرزاق مقرم مىنويسد:
هنگامى كه امام سجاد (ع) مشاهده كرد يزيد ملعون اندكى روى موافق نشان مىدهد، پيشنهاد كرد سرهاى شهيدان را در اختيار آن بزرگوار قرار دهند تا در محل مناسبى دفن كنند. يزيد پذيرفت و حضرت سجاد (ع) سرهاى مطهر را تحويل گرفت و به بدنهاى آنان ملحق كرد. اين مطلب را از «حبيب السير» نقل كرده و «نفس المهموم» و «رياض الاخوان» از آن كتاب نقل كردهاند. در