61وارد شهر شد و حكم كرد كه جمعه روز عرفه، و امسال حج اكبر است. 1
عبدالحى رضوى (متوفاى بعد از1152ه .ق) در ابتداى فصل هفتم از كتاب «حديقة الشيعه»، با طرح عنوان «حج قبل الوقت لاجل المخالف»، مىنويسد:
من در سال 1099ه .ق، قصد حج داشتم. به اصفهان آمدم و شبى از شبهاى ماه رمضان، در مجلسى بودم كه عالم فاضل مولى ميرزا شيروانى در آن حضور داشت. از من پرسيد: امسال قصد حج دارى؟ گفتم: آرى. گفت: ترسم آن است كه در اين سال مشكل حج اكبر به وجود آيد. 2
او در ادامه به ارائه گزارشى از اقدام حاكمانِ مخالف در اعلام حج اكبر و اختلاف در ثبوت هلال ميان شيعيان و اهل سنت و حكم فقهى آن پرداخته و گفته است:
علماى اصفهان، قم و شيراز حاجيان را [كه با قربانى، يا عمره مفرده محل نشده بودند و به وطن بازگشته بودند]، از ورود به شهر منع مىكردند تا اينكه مرتكب زنا نشوند. براى افرادى كه نيابتى رفته بودند، پرداخت نصف اجرتِ مقرر را بر ورثه ميت لازم مىدانستند. 3
رضوى مىگويد:
يكى از فضلا [كه در حاشيه همان كتاب، ملا زين العابدين (بن نورالدين)، شاگرد محمد امين استرآبادى ياد شده] از آنان در حج اكبر پيروى نكرد و به قتل رسيد.
او مىافزايد: «البته فقيهانى نيز بودهاند [مثل ملا هادى در كاشان] كه حج اين موارد را نيز درست مىدانستهاند». 4