146شيخ عبدالرحمان جامى، از عرفاى اواخر تيمورى نيز، از جمله كسانى بود كه به حجاز شتافت و حج گزارد. رويدادهاى مهم اين سفر كه ملازمان و مريدان جامى در قالب حكايات و روايات نقل كردهاند، صحنهاى از تاريخ اجتماعى و اعتقادى اواخر عصر تيمورى را به نمايش مىگذارد. گرفتارىها و سختىهاى راه، دعاوى مذهبى، آزارهاى متعصبان و نحوه برخورد جامى با آنها از اين جملهاند. با توجه به اينكه از دوره مغول و تيمورى هيچ سفرنامه حجى بهجا نمانده، به شرح سفر حج جامى مىپردازيم.
نمونه حجگزارى صوفيان
سفر حج جامى
مولانا نورالدين عبدالرحمان جامى، شاعر، اديب و صوفى نامدار قرن نهم(متولد 817 ه.ق) كه طى سالهاى تحصيل در سمرقند با تعاليم نقشبنديه آشنا شده بود، پس از بازگشت به هرات، سعدالدين كاشغرى را به مرشدى خود برگزيد و پس از مرگ وى، با خواجه عبيدالله احرار آشنا شد. 1 او آنچنان تحت تأثير شخصيت خواجه احرار قرار گرفت كه بنابه دستور وى، در 68 سالگى مطالعه و مباحثه را كنار گذاشت و به تصوف روى آورد. 2 وى تا آخر عمر به طريقت نقشبنديه پايبند بود و در تبليغ آن، بسيار كوشيد. 3 با اينحال تفاوتهايى نيز با ديگر طريقتمداران داشت؛ چنانكه گاهى به سماع مىپرداخت، اما هيچگاه چلهنشينى نكرد. 4
ورود جامى به دربار هرات، همزمان با حكومت ابوالقاسم بابر بود. جامى او را مدح و كتاب «حِله حُلَل» را به نام وى تأليف كرد. 5 با گذشت زمان بر نفوذ و قدرت جامى