138 چنين كه سالك ما مى نهد قدم كج و مج هزار مرحله افزون بود ازو تا حج ¹

صوفيان به اندازه‌اى كه درصدد دست يافتن به معرفت، از طريق قلب و كسب روشنى روحانى، از نورى بودند كه قرآن، حضرت محمد(ص) را به آن نام خوانده است، درصدد تحصيل علم رسمى نبودند. خنجى در ترجيح سفر حج بر تحصيل در مدرسه و اهميت آموزش آن، ابياتى سروده كه برخى ابيات آن چنين است:

جمله عمر به كفاشى شد

سفر براى يافتن قطب

گاه اين سفر براى ديدار قطب زمان كه معمولاً در مكه به‌سر مى‌برد، انجام مى‌شد. براى صوفيان، محلى كه قطب در آن حضور داشت، خود كعبه بود؛ همچنان‌كه ناحيه تركستان را به‌خاطر وجود خواجه احمد يسوى، مكه صغير مى‌ناميدند. ³ جامى در بيت زير به اين موضوع اشاره كرده است:

جامى از خاك خراسان چه كنى عزم حجاز چون تو را كعبه مقصود به تركستان است ⁴

گفته شده كه در جوانى جذبه‌اى به شيخ علاءالدوله سمنانى(متوفاى 736 ه.ق)، پسر ملك شرف الدين سمنانى از حكام زمان ارغون خان، رسيد و در سال 687 ه.ق، راهى مكه شد و به صحبت قطب، شيخ نورالدين عبدالرحمان كسرقى رسيد. ⁵ مولانا درويش احمد سمرقندى نيز در طلب درويش و مريد كامل، به خراسان، عراق و حجاز سفر