118
5. خداوند شفيع على الاطلاق
خداوند متعال اولين شفيع و تنها شفيع واقعى است كه مبدأ هرگونه شفاعت بوده، شفاعت ديگران فقط به اذن و اراده او معنى پيدا مىكند. خداوند شفيع على الاطلاق است، چون صفات او واسطه بين او و ممكنات است در افاضه جود و بذل وجود: «بگو شفاعت يكسره از آن خداست» (زمر: 44)، (31، ص244).
ملاصدرا در تبيين وساطت صفات الهى بين ذات او و ممكنات مىگويد: با توجه به اينكه هيچ يك از ممكنات از لحاظ جنبه امكانى خود، اولويت و برترى بر ديگر ممكنات ندارند، ذات الهى به واسطه اسما و صفاتى كه برانگيخته از باطن هويت الهى او است، معينكننده هر يك از آنها در مقام مشخص و مرتبه مخصوص مىباشد و بعد از تعيين اين برترى و اوّليت، ممكنات از او صادر و نور خورشيد واجبى در پيكره ممكنات، نافذ و جارى مىگردد (19، ص47 و 48). بنابراين با شفاعت و وساطت صفات و اسماى الهى است كه امكان صدور براى ممكنات فراهم مىگردد.
6. شفاعت به معناى تابش نور الهى
ملاصدرا در برخى از آثار خود، شفاعت را به تابش نور تشبيه كرده و بيان داشته است كه شفاعت عبارت است از نورى كه از حضرت الاهيت بر جواهر و وسايط بين او و كسانى كه در هاويه دورى و بُعد از خداوند سقوط كردهاند تابش نمايد و به واسطه آن، نقايص حاصل از ممكن بودن جبران گردد (22، ص124). بر اساس اين تعريف، در امر شفاعت، واسطهاى وسيله مىشود تا به وساطت او، نور الهى به مشفوعٌ له و مستنير افاضه گردد و در حقيقت، شفيع با ضميمه كردن خود به مشفوعٌ له، او را از فرديت به در آورده و شايسته انعكاس نور الهى مىگرداند. بر اين اساس، تمامى ممكنات از نور الهى مستفيض