173آخرت تجلى مىيابد. در اين آيه اشاره مىكند كه توسل به صالحان پس از مرگ نيز جايز است؛ چراكه يارىرسانى آنان پس از مرگ نيز قطع نمىشود.
پيامبر(ص) در روايتى مىفرمايد:
وقتى انسان از دنيا مىرود، كارهايى كه در اين دنيا انجام داده است، همه قطع مىشود؛ مگر سه چيز: صدقه جاريه، علمى كه سود داشته باشد و فرزند صالحى كه براى او دعا كند. 1
درخور تأمل است كه اين روايت نيز با آيه قرآن كريم تعارض ندارد.
خداوند بر وجود تلازم ميان امر خود با وسيله تأكيد مىكند و مىفرمايد: وَ مٰا أَرْسَلْنٰاكَ إِلاّٰ رَحْمَةً لِلْعٰالَمِينَ . 2 همچنين مىفرمايد: إِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ . 3 البته سياق آيه اقتضا مىكرد كه از نظر ادبى، بهجاى «قريب» واژه «قريبة» مىآمد؛ زيرا طبق نظر همه علماى نحو، صفت بايد در مذكر و مؤنث بودن، مفرد، مثنى و جمع، و معرفه و نكره بودن، پيرو موصوف باشد. از آنجا كه «رحمت»، مؤنث است، بايد قريب نيز با تاء تأنيث مىآمد. اين مطلب دلالت بر وجود قرينهاى دارد كه همان «وسيله» است؛ زيرا رحمت خداوند وسيلهاى براى پذيرش بنده نزد پروردگار مىباشد؛ چراكه رحمت الهى، انسان را از سطحى ظلمانى، به سطحى نورانى بالا مىبرد.
بنابراين خداوند سبحان مقام قُرب خود را در وسيلههايى پنهان كرده
است؛ چنانكه در آيه ديگرى مىفرمايد: وَ إِذٰا سَأَلَكَ عِبٰادِي عَنِّي فَإِنِّي