112امام صادق(ع) در حديثى، يكى از مقدمات مهم حج را اداى حق مردم دانسته و فرموده است:
«اِذا ارَدتَ الحَجَّ... وَ اخرُج مِن حُقوقٍ تُلزِمُكَ مِن جَهَةِ المَخلُوقين» 1؛ «هرگاه اراده حج كردى... حقوقى را كه از مردم بر گردن تو هست، ادا كن».
يكى ديگر از وظايف مهم پيش از سفر، پرداختن حقوق شرعى و الهى است. حجگزار پس از رسيدگى به حقالناس، چنانچه حقوق الهى مانند خمس، زكات يا نذر برعهده داشته باشد، بايد آنها را بپردازد. در صورتى كه در وقت تشرف به حج، به علت بدهى زياد يا عذر شرعى ديگر، توانايى پرداختن آن را ندارد، بايد به مرجع تقليد خود يا نمايندگان وى مراجعه نمايد و تكليف شرعى خود را حل كند؛ زيرا نپرداختن حقوق الهى، در حكم غصب حق امام(ع) و ساير مستحقان است.
بدين ترتيب، پرداختن حقوق شرعى و الهى، نه تنها باعث اداى وظيفه حجگزار مىگردد، بلكه سبب رفع نيازهاى مادى مستمندان و جلب رضايت خداى متعال مىشود. بنابراين زائر خانه خدا نبايد بدون پرداختن حق امام(ع) به حج برود؛ زيرا نپرداختن حقوق شرعى، گذشته از اينكه حجگزار را از پاداش بزرگ حج محروم مىسازد، در پاسخ لبيك وى
«لا لبيك» و
«لا سعديك» ندا داده خواهد شد. 2
د) خداحافظى با اقوام و دوستان (تقويت روابط اجتماعى و صله رحم)
شايسته است زائر خانه خدا، پيش از رفتن به سفر حج، با بستگان و دوستان خداحافظى نمايد. اين كار افزون بر جلب محبت قلبى و رضايت خاطر آنان، باعث مىشود زائر خانه خدا با دعاى خير اقوام و آشنايان بدرقه گردد و آنان در غياب وى از اهل و عيال و مال او مواظبت كنند و در بازگشت از سفر، به استقبال او روند. امامصادق(ع) به نقل از رسول خدا(ص) در اينباره فرموده است: