111نمىشود، ظلمى است كه بعضى از بندگان خدا بر بعض ديگر روا مىدارند». حضرت در روايت ديگرى، اداى حقالناس را از حقالله مهمتر دانسته و فرموده است:
جَعلَ الله سُبحانه حُقوقَ عبادِهِ مُقدّمةً عَلى حُقُوقهِ فَمنْ قامَ بِحقُوقِ عبادالله كانَ ذلك مؤدّياً الى القيامِ بِحقوقِ الله. 1
خداوند حقوق بندگانش را مقدم بر حقوق خود قرار داده است و كسى كه حقوق بندگانش را رعايت كند، حقوق الهى را نيز رعايت خواهد كرد.
براساس آيات و روايات اسلامى، مال، جان و آبروى مسلمانان محترم است و كسى نبايد به آن تجاوز نمايد. 2 بنابراين يكى از مسائلى كه حجگزار بايد قبل از سفر انجام دهد، پرداختن طلب و حق مردم است؛ زيرا نپرداختن حقوق ديگران از روى عمد، در حكم غصبكردن حق آنان است. از اينرو، شخص بدهكارى كه قصد بهجا آوردن حج را دارد، در قدم اول، بايد خود را از زير بار حقالناس رها سازد.
«ابىتمامه» مىگويد:
خدمت امام نهم حضرت جواد الائمه(ع) شرفياب شدم و عرض كردم: مىخواهم در مكه يا مدينه بمانم و مديون هستم، شما چه مىفرماييد؟ حضرت فرمود:
«اِرجِع فَأَدِّهِ الى مُؤَدّي دَينِك وَانظُر ان تَلقَى اللهَ عَزَّوَجلَّ وَ لَيسَ عَليكَ دَينٌ، انَّ المُؤمِنَ لايَخوُن» 3؛ «نزد طلبكار خود برگرد و بدهى خود را ادا كن و مواظب باش خدا را در حالى ملاقات كنى كه مديون نباشى. همانا مؤمن خيانت نمىكند».
بنابراين اگر بر عهده حجگزار، حق و طلبى وجود دارد، بايد آن را به صاحب حق بدهد يا موافقت و رضايت او را جلب نمايد تا پس از بازگشت، آن را پرداخت كند كه اگر چنين نكند، خداوند اعمال و عبادات او را در سفر حج نمىپذيرد.