113
حقٌّ عَلَى المُسلِمِ اذَا ارادَ سَفَراً ان يُعلِمَ اخوانَهُ وَ حَقٌّ عَلى اخوانِهِ اذا قَدِمَ ان يَأتوُه. 1
بر شخص مسلمان لازم است كه هرگاه قصد مسافرت داشت، برادران دينى خود را خبر كند و بر برادران دينى او لازم است كه هرگاه وى از مسافرت برگشت، به ديدار او بروند.
از ديدگاه مكتب اسلام، يكى از وظايف دينى بستگان، آشنايان و دوستان هر مسافر، بهويژه زائر خانه خدا اين است كه در غياب وى از خانواده و مال او نگهدارى كنند. بىشك، عملكننده به اين وظيفه، از پاداش الهى بهرهمند مىگردد؛ چنانكه امام زينالعابدين(ع) در اينباره فرمود:
مَن خَلَفَ حاجّاً في اهلِهِ وَ مالِهِ كانَ لَهُ كَاَجرِهِ حَتّى كَاَنَّهُ يَستَلِمُ الاَحجار. 2
هركس از خانواده و مال شخص حجگزار مواظبت كند، پاداش او به اندازه همان فرد حجكننده است؛ حتى مثل اين است كه او حجرالاسود و اركان كعبه را استلام كرده است.
در واقع اين روايت، زمينه تبليغى سفر حج را بيان مىكند كه به سبب آن، خويشان زائر نيز با فضاى حج مرتبط مىشوند. مىتوان در اين فضا توجه زائران را بيشازپيش به تحكيم روابط با دوستان و آشنايان و ضروت و اهميت صله رحم در اسلام جلب نمود و آنها را به خالى كردن دل از كدورت و كينه تشويق كرد. در واقع، زائران پس از اصلاح شيوه ارتباط با خود و ديگران است كه زمينه ارتباط با خدا را در حج پيدا مىكنند.
ه) يادگيرى احكام دين
بخش مهمى از معارف حج، به آموزههاى فقهى آن برمىگردد كه بايد در جلسات قبل از اعزام، به آن پرداخته شود. اين موضوع براى زائرانى كه نخستين بار به سفر حج