9ايمان) نباشدمانند فرد شاد و يا اينكه به‌طور كلى خالى‌الذهن باشد مانند كسى كه اصلاً اصول ايمان به گوش‌او نرسيده است. ¹

ابن‌تيميه مى‌گويد:

كفر به معناى عدم ايمان به خدا و رسولان است؛ خواه همراه آن تكذيب باشد يا نباشد. بلكه شك و ترديد يا اعراض از آن به‌طور كلى از روى حسد يا كبر، يا پيروى برخى هواهاى نفسانى است كه بازدارنده از پيروى رسالت است. ²

عوامل ظهور فكر تكفيرى افراطى

فكر تكفيرى افراطى عوامل گوناگونى دارد:

1. جهل

يكى از عوامل داخلى پيدايش فكر تكفيرى، جهل به آيات قرآن، روايات پيامبر(ص)و ائمه معصومين(عليهم السلام)و حتى سخنان علما و دانشمندان صاحب‌نظر است. اين نادانى سبب مى‌شود كه هر كه هم عقيده او نيست را تكفير كند و حكم به قتل او دهد و آن را به اجرا بگذارد.

ابوحامد غزالى مى‌گويد: «و المبادرة إلى التكفير انّما تغلب على طباع من يغلب عليهم الجهل» ³؛«و مبادرت ورزيدن به تكفير غلبه بر طبع‌هايى داردكه جهل بر آنها حاكم است».

همچنين مى‌گويد:

هرگاه‌مشاهده كردى فقيهى را كه بضاعتش تنها فقه است ودر تكفير و نسبت گمراهى دادن [به مردم] فرورفته از او اعراض كن و قلب و زبانت را