123
1. ثبات و امنيت عربستان
دستورالعمل سياست خارجى عربستان در برابر عراق، در حال حاضر و براى يك آينده قابل پيشبينى، در يك كلمه خلاصه مىشود: «ثبات». سعودىها هم در سطح حكومتى و هم در سطح فردى، از بىنظمى و آنچه قابل پيش بينى نيست، به شدت دورى مىجويند و به همين دليل، در زمينه مسائل خارجى و داخلى بسيار كند و با احتياط بيشتر عمل مىكنند. اما در مورد عراق، ترس رياض از بى ثباتى ريشه در تهديدهاى مستقيم عليه منافع سلطنتى و ملى سعودىها دارد. عربستان سعودى، بيشترين مرز خاكى را با عراق دارد. اين مرز به دليل شرايط خاص جغرافيايى منطقه ناامن، مبهم و دفاع نشدنى بوده و بنابر دلايلى كه در طول زمان همواره تغيير كرده، همواره منشأ نگرانىهاى امنيتى براى رژيم سعودى بوده است. در دهههاى اخير، اين نگرانى امنيتى بيشتر ماهيتى نظامى داشته و به دليل سياستهاى خصمانه صدام حسين، بهويژه در حين و پس از جنگ اول خليجفارس، همواره اين مرز از سوى دولت سعودى به عنوان يك تهديد ارزيابى شده است. البته حمله نظامى متعارف از طريق اين مرز، تنها دغدغه امنيتى سعودىها نيست؛ زيرا دشوارى نظارت بر اين مناطق بيابانى و رسم ديرينه قبايل باديه نشين براى عبور و مرور آزاد در اين مناطق، از