181 نظاميان را كاهش داد و به همين دليل به يزيد ناقص شهرت يافت. پس از آن، شورشهايى بر ضدّ حاكمان يزيدى در همه شهرها و مناطق اسلامى رخ داد. از جمله عبّاسبنوليد در حمص، بشربنوليد در قنّسرين، عمروبنوليد در اردن و يزيدبنسليمان در فلسطين قيام كردند. مروانبنمحمّد نيز كه در ارمنستان به سر مىبرد، به انتقام خون وليد، رهسپار عراق شد؛ امّا زمانى كه به حران رسيد با يزيد مصالحه كرد و طى آن، امارت موصل، ارمنستان، جزيره و آذربايجان به او واگذار شد. يزيد سرانجام پس از پنج ماه خلافت به دست برادرش - ابراهيم كه خواستار خلافت بود - در هفتم ذىحجّه سال 126 ق در دمشق به قتل رسيد. بعضى گفتهاند كه او به مرض طاعون درگذشت و در بابالفراديس دمشق به خاك سپرده شد. وقتى مروانبنمحمّد به خلافت دست يافت، جنازۀ او را بيرون آورد و به دار آويخت. 1
ى) ابراهيم بن وليد بن عبدالملك
تاريخ تولّد و نام مادر وى معلوم نيست. او فردى چاق بود و چشمانى كوچك داشت كه در ذىحجّة سال 126 ق به خلافت رسيد و در صفر سال 127 ق، پس از هفتاد روز حكومت، از سوى مروانبنمحمّد، كنار گذاشته شد. آنگاه چندى از عمر خود را در زندان سپرى كرد و سرانجام به دست عبّاسيان در سال 132 ق به قتل رسيد. 2
ك) مروانبنمحمّد
وى در سال 72 ق در جزيره به دنيا آمد. مادرش لبابه، از اسراى كُرد بود. مروان سرى بزرگ، هيكلى تنومند و چهرهاى سفيد داشت و مردى خشن، بىرحم، اديب، سخنور، خوشگذران و دوستدار سفر بود. در دورۀ او، ضحّاكبنقيس خارجى، سليمانبن عبدالملك اموى و ثابتبننعيم جذامى و بسيارى ديگر در حمص، عراق،