445- همچنين مىفرمايند: «
افضَلُ العِبادَةِ ادمانُ التَّفكُّر في الله و في قُدرَتِه » 1؛ «برترين عبادت، همواره انديشيدن درباره خدا و قدرتش است».
- حضرت على(ع) نيز فرمودهاند: «
التّفكُّرُ يَدعُو الَى البِرِّ وَالعَمَل به » 2؛ «تفكر [انسان را] بهسوى نيكى و عمل به آن فرا مىخواند».
حكايت
«محمد بن واسع» مىگويد كه مردى از اهل بصره، بعد از فوت ابوذر، نزد مادرش رفت و از او درباره عبادت ابوذر پرسيد. مادرش در پاسخ گفت: «عبادت خاصى از او نمىديدم، بلكه او را همواره مىديدم كه در گوشهاى از اطاق مشغول تفكر است». 3
3. مشعر و رسيدن به شعور
«عرفات سرزمينى است كه در آنجا آدم و حوّا همديگر را ديده و شناختهاند. جايى كه معرفت، كامل مىشود و توجهاتى براى انسان پيش مىآيد. در عرفه و در آن فضا بايد به چند چيز توجه شود:
الف) به نعمتها و امكاناتى كه حق داده است؛
ب) به كارهايى كه انجام داده است، توجه كند كه با انسان چه كرده و انسان با او چه كرده است.
به همين دليل است كه حضرت اباعبدالله(ع) در چند فراز، ستايش انعام و عنايتهاى حق مىكند و بعد از آن به خود انسان توجه مىكند و به آنچه بايد انجام مىداده است؛ يعنى تو، هم خودت را ديدهاى و هم پروردگارت را و هم تقصير خودت را در برابر او. وقتى اين معارف و آگاهى حاصل شد، موجب مىشود كه انسان براى