211نبطىها كه بعضى آنها را نوعى از عرب مىدانند 1، به كسانى گفته مىشد كه قبل از فتوحات در اطراف و اكناف عراق و در سرزمينهاى جلگهاى به كشاورزى مشغول بودند و پس از تأسيس كوفه به اين شهر آمده و شغل كشاورزى خود را در آن ادامه دادند. 2
سريانىها به قومى سامىنژاد گفته مىشد كه با اقوام آرامى خويشاوند بوده و در منطقه بينالنهرين (شمال عراق) و شام سكونت داشتند. 3 بخشهايى از اين قوم نيز در ديرهاى اطراف حيره زندگى مىكردند و مذهب مسيحيت را پذيرفته بودند كه بعد از ساخته شدن كوفه به اين شهر كوچ كردند. 4
عجمها و به خصوص ايرانيان، ممكن بود كه به شكل گروهى يا شخصى با بعضى از قبايل عرب ساكن كوفه پيمان ببندند و تحت عنوان نام آنها و با بهرهبردارى از بعضى از حقوق اجتماعى آنان زندگى كنند. به اين گروه، «مَوالى» گفته مىشد كه بحث بيشتر در باره آن در بخش طبقهبندى اجتماعى خواهدآمد.
ج) دستهبندى دينى
اديان موجود در كوفه را مىتوان دينهاى اسلام، مسيحيت، يهوديت و مجوسيت دانست كه به سه دين اخير اصطلاحاً «اهل كتاب» مىگويند.
مسلمانان كه اكثريت قريب به اتفاق جمعيت اين شهر را تشكيل مىدادند، متشكل از اعراب و عجمهايى بودند كه تازه مسلمان شده و بيشتر اين عجمها را ايرانيان تشكيل مىدادند.
مسيحيان كوفه را مىتوان متشكل از سريانىها، بنىتَغْلب از اعراب، و نصاراى نجران (كه در زمان عُمَر به كوفه كوچ نموده و در محلهاى از كوفه ساكن شدند كه