96امام خمينى چنانكه در پيامهاى خود به كنگره عظيم حج، از طرفى به نقد نظام اقتصاد غرب مىپردازد 1 و از طرف ديگر اصول اقتصاد اسلامى را بيان مىكند. 2
از انديشمندان نيز مىخواهد كه نظام اقتصاد اسلامى را طرحريزى نمايند؛ چراكه ضعف و وابستگى اقتصادى به غرب و استعمارگران، كاركردهاى فرهنگى و سياسى بسيارى دارد و سبب مىشود مسلمانان، خودباورى و اعتمادبهنفس لازم را براى رويارويى با دشمنان از دست بدهند.
امام خمينى(رحمه الله)، با نگرش و چشمانداز وسيع و همهجانبه خود نسبت به اسلام و اوضاع مسلمانان و كشورهاى اسلامى، به اين مسئله پى برد و با بيان پيامهاى خود به زائران خانه خدا، ظرفيت عظيم حج را براى مقابله با اين مشكل اساسى گوشزد كرد:
يكى از مسائل بسيار مهمى كه به عهده علما و فقها و روحانيت است، مقابله جدى با دو فرهنگ ظالمانه و منحط اقتصادى شرق و غرب و مبارزه با سياستهاى اقتصاد سرمايهدارى و اشتراكى در جامعه است... اين به عهده علماى اسلام و محققين و كارشناسان اسلامى است كه براى جايگزين كردن سيستم ناصحيح اقتصاد حاكم بر جهان اسلام، طرحها و برنامههاى سازنده و در برگيرنده منافع محرومين و پابرهنهها را ارائه دهند و جهان مستضعفين و مسلمين را از تنگنا و فقر معيشت به در آورند. 3
ب) تحريم كالاهاى بيگانه
حج عبادتى جهانشمول است كه جنبههاى گوناگونى دارد. خداوند مردم را به حج فرا مىخواند تا منافع خويش را ببينند. 4 اين منافع، عام و از جنبههاى گوناگون تحليلپذير است كه يكى از اين منافع، بهرههاى اقتصادى است. 5
تجمع ميليونى زائران، ظرفيتهاى اقتصادى بالايى را در سطح ملى و بينالمللى جهان اسلام ايجاد مىكند. حتى پيش از اسلام نيز اين جنبه از حج مطرح بود؛ البته بيشتر براى تاجران قريش كه با برپايى بازار، كالاهاى خود را به زائران خانه خدا مىفروختند. با تأسف، امروزه كشورهاى اسلامى بسيار كمتر از كشورهاى غيراسلامى از اين منفعت اقتصادى حج بهرهمند مىشوند.
امام خمينى(رحمه الله) ضمن انتقاد از وابستگى اقتصادى كشورهاى اسلامى به غرب و وجود كالاهاى غربى