694. نيروهاى بخش حكومتى آزاد، و در جاى مناسب بهكار گرفته خواهند شد و هزينههاى حكومتى اداره حج كاهش پيدا خواهد كرد.
5. هزينههاى سياسى، تنشهاى حكومتها و موارد مشابه به كمترين مقدار خواهد رسيد. حتى پيشبينى مىشود هزينه شخصى حجاج نيز كاهش پيدا كند.
نظارت از لحاظ اقتصادى، بهرهورى و كارآمدى را افزايش مىدهد. ولى دخالت حاكمان، بهرهورى را كاهش مىدهد. رضايت متقاضيان حج و اعتماد آنها در صورت نظارت، بهجاى دخالت مجامع رسمى، افزايش مىيابد. عبادتى كه در شرايط آزاد و بدون اكراه و اضطرار باشد، لذت معنوى و طبيعى خواهد داشت. تمامى هزينهها و منافع در چارچوب مكانيسمهاى آزادانه و شخصى متوازن خواهد شد و در نتيجه، اثربخشى و بهرهورى دستگاه حج افزايش خواهد يافت. اين روند با توجه به منافع عقلايى كه دارد با اصول شريعت سازگارى معنادارى دارد. اجراى حج توسط سازوكارهاى بخش خصوصى منافع فراوانى دارد كه البته دشوارىهاى احتمالى آن نيز توسط نظارت كارساز بخش عمومى برطرف خواهد شد. به عبارت ديگر، بخش خصوصى نيز دشوارىهاى خود را دارد. اما از طرفى نظارت دولت، بخشى از آنها را حل مىكند و از طرف ديگر براساس تجزيه و تحليل هزينه - فايده، منافع پيشنهاد جانشين، بيشتر است.
سازوكار بازار و بخش خصوصى، با فرض ثبات ساير شرايط، كارآمدترين وضعيت را به ديگر سازوكارها ارائه مىدهد. حتى در صدر اسلام كه يك الگوى تجربى از مديريت پيامبر است، سازوكار مربوط، بهطور وسيع، مورد استفاده بوده است. درعين حال نظارت پيامبر و ديگر رهبران آن عصر معنادار بوده است. وقتى به ماهيت و ابعاد دقيق كاركردى اين سازوكار توجه شود، اهميت استفاده آن بزرگان از آن روشنتر مىشود. چون «سازوكار بازار و بخش خصوصى توسعهيافته با فرض ثبات ساير شرايط» (سبتسا) به كارگزاران خود ياد مىدهد كه براى حصول بهرهورى و كارآيى مورد نظر، لازم است ملاحظات اخلاقى را رعايت كنند؛ براى مثال به آنها آموزش مىدهد كه دروغ نگويند، تقلب نكنند، دزدى نكنند، براساس قول و قرارها عمل كنند، رضايت طرف مقابل را جلب كنند و به يكديگر اعتماد داشته باشند. 1
بديهى است اينها از امور مورد تأكيد شريعت است. نقش اخلاق ميان سه ستون دين (اخلاق، عقايد، احكام) محورى است و عناصر دوگانه ديگر در واقع بُعد لجستيك آن را تشكيل مىدهد. ازاينرو