350جز حج و يا جزء هزينههاى پذيرش شده حج مىدانند و استناد آنها به احاديث در باب سوغاتى در حج است، لذا احاديث در اين باب را بيشتر مورد توجه قرار داده و روايتهاى موجود را از لحاظ سندى و دلالتهاى معنايى بررسى نموده و نتايج را بازگو مىنمائيم.
روايت اول:
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيادٍ رَفَعَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ(ع) قَالَ: الْهَدِيةُ مِنْ نَفَقَةِ الْحَجِ «هديه و سوغاتى كه حاجى مىآورد از جمله نفقه حج است» (الكافى، ج4، 280).
روايت دوم:
عَلِي بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يحْيي بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللهِ(ع) أَنَّهُ قَالَ: هَدِيةُ الْحَجِّ مِنَ الْحَجِّ. هديه و سوغاتى حج، جزء حج است. (الكافى، ج4، 280)
بررسى رجالى حديث اول و دوم: در حديث اول منظور شيخ كلينى از «عده من اصحابنا: أبو الحسن على بن محمّد بن إبراهيم بن أبان الرازى، المعروف بعلّان الكلينى؛ أبو الحسين محمّد بن أبى عبد اللّه جعفر بن محمّد بن عون الأسدى الكوفى، ساكن الرى؛ محمّد بن الحسن بن فروخ الصفّار القمّى، المتوفّى سنۀ 290 ه، مولى عيسى بن موسى بن جعفر الأعرج و محمّد بن عقيل الكلينى است (الكافى؛ المقدمۀ، ص: 48) كه همه اين افراد ثقه بوده و مورد وثاقت هستند. اما در مورد سهل بن زياد اختلاف بين علماى رجالى وجود دارد. بعضى از علما در مورد ايشان سهل و آسان گرفته و روايت را از ايشان پذيرفتهاند؛ اما واقعيت اين است كه اكثر علماى رجالى مانند نجاشى و كشى و شيخ طوسى و.. روايتش را ضعيف دانسته و لذا بيان داشتهاند كه وثاقت اين شخص، خيلى سخت به دست مىآيد (رك: خويى، معجم رجال الحديث و تفصيل طبقات الرجال، ج9، ص 356) برخى از علما به همين دليل اين حديث را ضعيف دانستهاند (رك: محمد باقر مجلسى، مرآۀ العقول فى شرح أخبار آل الرسول، ج17، ص: 171 ).
در بررسى رجالى حديث دوم شخص اول به نام «على بن ابراهيم»، استاد شيخ كلينى بوده و در موردش وثاقت بين علما وجود دارد. در مورد پدرش توثيق صريحى وجود ندارد اما از آنجايى كه امامى مذهب بوده و موقعيت بسيار عالى داشته و شخصيت مشهورى بين علما بوده لذا تمامى علما ايشان را از وجوه اصحاب دانسته و روايتش را ثقه دانستند.( خويى، معجم رجال الحديث و تفصيل طبقات الرجال، ج12، ص212) «يحيى بن مبارك» از لحاظ طبقات رجالى مىتواند از ابراهيم بن هاشم (پدر على بن ابراهيم) روايت نقل كند، برخى از علما وى را از اصحاب امام رضا(ع) دانستهاند، اما هيچ توصيف و توثيق صريحى از ايشان نرسيده است و همين علت، سند حديث را با مشكل مواجه مىكند. (خويى، همان، ج21، ص91) «عبدالله بن جبله» از خانواده معروف و نوه جابر بن حنان و فردى راستگو و ثقه بين علما مىباشد. در عين حال عبدالله بن جبله شخصى واقفى مذهب بوده ولى چون توثيق صريح از علما دارد، لذا روايتش مورد پذيرش همه علما نمىباشد. (خويى، همان، ج11، ص 139) «اسحاق بن عمار» هم شخصى فطحى مذهب و از اصحاب امام جعفر صادق(ع) و امام كاظم(ع) است و اغلب