34مسلمين است كه از هيچ رهگذر ديگرى نمىتوانند بدان دست يابند. (پيام مقام معظم رهبرى به كنگرۀ عظيم حج 1376/01/21)
2. طرح و حل و فصل مشكلات و مسائل اقتصادى كشورهاى اسلامى
اجتماع عظيم حجگزاران در كنگره حج، فرصت مغتنمى است براى طرح كردن مشكلات اقتصادى بين مسلمين، ملتها و دولتهايشان و امام(رحمه الله) در اين باره مىفرمايد:
اجتماع كعبه بزرگترين اجتماعى است كه هيچ دولتى نمىتواند خودش اين اجتماع را ايجاد كند و خداى تبارك و تعالى همچو كرده است كه مسلمين بدون يك مزاحمتها و زحمتهايى و بدون يك خرجهايى كه بر دولتها باشد، مجتمع مىشوند در آنجا و معالأسف، استفاده از آن نمىشود. (صحيفه امام، ج13، ص275)
اجتماع در مكّه در اين محافل مختلف با آن يكپارچگى مردم، كه از همه بلاد مسلمين واجب شده است كه بيايند در آنجا، بروند چه بكنند، چه بكنند... خدا كه احتياج به عبادت من و تو ندارد. خداى تبارك و تعالى مىخواهد كه مردم را مجتمع كند، واجب كرده است اينها را كه جمع بشوند در آنجا و مسائل اسلام را طرح كنند و حل كنند. مع الأسف، در اثر بىاطلاعى ماها، در مكّه مجتمع مىشوند، لكن به مسائل خودشان درست نمىرسند. (صحيفه امام، ج13، ص324)
حج براى اين است كه مشكلات يك سال مسلمين را بررسى كنند و در صدد رفع مشكلات برآيند. (صحيفه امام، ج18، ص51) 1
2- 1. شناخت مسائل اقتصادى دنياى اسلام
فرصت حج براى شناخت مسائل گوناگونى كه جهان اسلام با آن روبروست بسيار فرصت مناسب و بىنظيرى است چرا كه در آن تمام مسلمانان از اقصى نقاط عالم جمع هستند و هر يك از كشور و مملكتى متفاوت براى حضور در مراسم حج مشرف شدهاند. قضايايى همچون اشغال فلسطين و سيل پاكستان از مشهودترين مواردى است كه مىتوان بهعنوان نمونه ذكر كرد.
جهات سياسى زيادى در اجتماعات، جماعات و جُمَعات، و خصوصاً اجتماع گرانبهاى حج مىباشد؛ كه از آن جمله اطلاع بر گرفتاريهاى اساسى و سياسى اسلام و مسلمين است، كه با گردهمايى روحانيون و روشنفكران و متعهدان زائر بيت اللَّه الحرام ممكن است طرح، و با مشورت از راه حلها مطلع، و در بازگشت به كشورهاى اسلامى در مجتمعهاى عمومى گزارش داده، و در رفع آنها كوشا شوند. (صحيفه امام، ج10، ص159)