307«لا تسرف» در وضو گرفتن اسراف نكن [آب زيادى مريز] 1 در اين باب آيات و نيز روايات فراوانى وجود دارد كه از اسراف نهى كرده است. در باب حج نيز واضح است كه وليمه بايد به قدر كفايت باشد تا مخارج آن در استطاعت موثر مىباشد، اما هزينه اسراف و تبذير هيچ تاثيرى در استطاعت ندارد. بنابراين اين ريخت و پاشهايى كه در برخى مراسمها رخ مىدهد، افزون بر آنكه حرمت ذاتى دارد، در صورتى كه براى حج باشد، هيچ نقشى در استطاعت ندارد.
2. وجوب يا عدم وجوب پذيرش دعوت براى وليمه
از جمله امورى كه مستحب است مؤمنين به آن فرا خوانده شوند، وليمه دادن مىباشد. اما بخاطر اصل برائت و ديگر ادلهاى كه در اين باب وجوب دارد واجب نيست كه حتما مومنين به آن دعوت پاسخ دهند. آرى پذيرفتن دعوت مومن از باب اجابت دعوت مومن امرى مستحب مىباشد؛ هر چند برخى از اهل سنت با استناد به برخى از روايات قائل به وجوب پذيرش دعوت وليمه شدهاند. 2
3. دليل تاثير مخارج وليمه در استطاعت
همانگونه كه در روايات مربوط به وليمه بيان شد، از آنها وجوب وليمه دادن استفاده نمىشود، ولى به طور مطلق نمىتوان اين حكم را بر وليمۀ حاجى بيان كرد، زيرا در شرايط خاص و زمانهاى متفاوت، وليمه دادن حاجى امرى لازم و واجب مىگردد 3؛ زيرا وقتى حاجى از مكه باز مىگردد، طبيعتا گروهى از افراد موجه براى زيارت نزد او مىروند و ممكن نيست آنها بدون وليمه خوردن از خانه خارج گردند، بنابراين بر حاجى لازم است، وليمهاى مطابق با شان ميهمانها حاضر كرده و آنها را ميهمان كند كه ظاهرا مخارج اين وليمه دادن نيز در استطاعت نقش دارد. درست است كه اين امر در روايات نيامده است اما همانگونه كه مسلم است، اسلام تمام احكام را در صدر اسلام بيان نكرده، بلكه به مرور زمان و طبق شرايط زمان و مكان احكام مستحدثهاى بوجود مىآيد. در اين مورد عرف زمان و شرايط موجود در جامعه و برخى مناطق خاص مهمترين دليلى است كه مىتوان بدان استناد كرد. در صورتى كه آبروى شخص حاجى منوط به وليمه دادن باشد - ولواندك - يا حتى مخارج عرفىاندك مانند چاى و ميوه و شيرينى باشد، به طور طبيعى مخارج اين موارد در استطاعت موثر بوده و ظاهرا اگر فرد توان برگزارى مراسم پذيرايى بعد از حج را نداشته باشد، بعيد است كه آن فرد مستطيع گردد، چرا كه آبروى فرد منوط به همان پذيرايى است كه در صورت عدم ميهمانى شان و مقام آن فرد زير سؤال مىرود.