297هر چند برخى ديگر آن را «جدا ضعيف» مىدانند. 1 كه قوت و ضعف يك روايت به مبناى رجالى افراد باز مىگردد. به هر حال از مجموع اين دسته از روايات اهل سنت، مىتوان تواتر اجمالى بدست آورد كه مراد از سبيل، همان زاد و راحله است.
اما در كتب روايى شيعه معناى فوق بيشتر بسط داده شده است. بهعنوان نمونه چند روايت را ذكر مىكنيم:
1. مردى از امام صادق(ع) درباره ( مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ) سوال كرد؟ 2 ايشان فرمودند: مردم چه مىگويند؟ آن شخص گفت: مراد زاد و راحله مىباشد! امام صادق(ع) فرمود: از پدرم ابوجعفر همين مسئله سوال شد، وى پاسخ دادند: [اگر مراد زاد و راحله باشد] مردم در اين صورت هلاك شدهاند! اگر چنين بود كه هر كسى كه داراى زاد باشد و بهاندازه قوت عيال خود راحله داشته باشد، و بدين وسيله از مردم بىنياز گردد،... از آن حضرت سوال شد مراد از «سبيل» چيست؟ فرمودند: مراد سعه و گسترش در مال است، بهگونهاى كه با مقدارى از اين مال حج بجاى آورد و مقدارى را براى مخارج عيال خود باقى بگذارد، آيا خداوند زكات را واجب نكرد، و آن را تنها بر كسانى واجب نمود كه دويست درهم دارايى داشته باشند».
روايت از جهت سند موثقه و قابل استناد بوده، 3 و از جهت دلالت تصريح دارد حاجى بايد افزون بر مخارج رفت و برگشت خود، مالى نيز داشته باشد تا مخارج اهل و عيال خود را پرداخت نمايد. بنابراين فردى كه هزينۀ رفت و برگشت را دارد، اما نفقه عيال خود را در اين مدت حج ندارد، مستطيع نيست. پس لازم است فرد افزون بر مايحتاج سفر مكه از زاد و راحله، نفقه خانوادهاش را در مدتى كه در حال رفت و برگشت است، را نيز دارا باشد. 4
از حضرت رسول(ص) نقل شده: «كفى بالمرءِ إثما أن يضيع من يقوت». 5 «همين گناه براى [عذاب و گرفتارى] مرد كفايت مىكند كه قوت عيال خود را ضايع نمايد»؛ زيرا نفقه متعلق به حقوق انسانهاست كه تاكيد فروانى در پرداخت آن شده است. 6 بنابراين ظاهرا نفقه اهل و عيال جزء مخارج حج بوده و كسى كه اين نفقه را دارا نيست، مستطيع نمىشود.