288عبارت است از واگذارى عين به بهاى معلوم به غير، به ترتيبى كه تمام يا قسمتى از بهاى مزبور به اقساط مساوى و يا غير مساوى در سررسيد يا سررسيدهاى معين دريافت شود. (بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران، ص59) مطابق اين دستورالعمل، بانكها مىتوانند به منظور ايجاد تسهيلات لازم جهت گسترش امر مسكن، واحدهاى مسكونى ارزان قيمت را فقط بنا به درخواست كتبى و تعهد متقاضيان مبنى بر خريد اينگونه واحدها بهصورت اقساطى به آنان به فروش برسانند. اين واحد به طور مستقيم يا از طريق اعطاى هر كدام از انواع تسهيلات بانكى به وسيله آنها احداث شده است. به همين صورت بانكها مىتوانند مواد اوليه و لوازم يدكى و ابزار كار مصرفى و همچنين وسايل توليد، ماشين آلات و تأسيساتى خريدارى كنند كه عمر مفيد آنها بيش از يك سال باشد و بهصورت اقساطى به متقاضيان اينگونه كالا به فروش برسانند.
عقد سلف
دو عبارت سلم و سلف معناى مشترك دارند، كه عبارت است از فروش كالاى موصوف در ذمه براى تحويل در آينده در مقابل شىء حاضر. فقهاء نيز عباراتى نزديك به همين مضمون آوردهاند و جواز اين بيع اجماعى است. (العلامۀ الحلى، 1420ه.ق.، ج11، ص258)
منظور از معامله سلف، پيش خريد نقدى محصولات توليدى به قيمت معين مىباشد. (باتوجه به ضوابط شرعى). (بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران، ماده 40)
بانكها مىتوانند به منظور ايجاد تسهيلات لازم، جهت تأمين سرمايه در گردش واحدهاى توليدى، اعم از اينكه مالكيت اين واحدها متعلق به شخص حقيقى و يا حقوقى باشد، منحصراً بنا به درخواست اين گونه واحدها، مبادرت به پيش خريد محصولات توليدى آنها كنند. ( همان، ماده 41 )
اجاره به شرط تمليك
اجاره به شرط تمليك، عقد اجارهاى است كه در آن شرط شود مستأجر در پايان مدت اجاره، در صورت عمل به شرايط قرارداد، عين مستأجره را مالك شود. معلوم است كه اجاره به شرط تمليك، از سه عقدِ خريد، اجاره و واگذارى يا فروش تشكيل مىشود. (هدايتى، و ديگران، پيشين، ص193) به عبارت ديگر اجاره به شرط تمليك شامل دو عقد بيع و يك عقد اجاره است.
با توجه به آنچه كه در تعريف فروش اقساطى و اجاره به شرط تمليك آمد، مشخص است كه اين عقود براى اعطاى تسهيلات عمره هيچ كاربردى ندارد. عقد سلف نيز، هر چند براى تأمين نقدينگى استفاده مىشود، اما در عمره قرار نيست كالا يا خدمتى براى آينده فروخته شود تا از عقد سلف، براى تأمين نقدينگى متقاضيان ثبتنام عمره استفاده شود.