239نفع مقاصد شوم نفسانى و استثمارى بهره مىگرفتند. هدايا، عنوان اعانت به ظلم را داشته كه در قرآن، به صراحت ممنوع و حرام است. ملاكى كه پايهگذاران حج به وجود آوردند و بايستى براى هميشه سرمشق عمل باشد، اين است كه حج براى خدا خدمات مالى براى قرب خدا باشد. به نيازمندان جامعه كمك و با هر نوع استبداد و استثمار و زراندوزى دشمنان مردم مبارزه شود.
ج) قوام مسائل اقتصادى ملت
1. فعاليتهاى اقتصادى، مىتواند به برگزارى اين مراسم عبادى، سياسى يارى رساند؛
2. مردم بسيارى در پرتو حج، امرار معاش مىكنند و چرخهاى اقتصادى به حركت در مىآيد و همچنين عمران و آبادانى به همراه مىآورد؛
3. قدرت اقتصادى مسلمانان مىتواند آنان را در صحنه بينالملل مقتدر كند و در همه زمينهها از وابستگى و طفيلى بودن برهاند؛
4. از اين رهگذر مىتوان توليد كار و اشتغال كرد و از حجم بيكارى كاست. علاوه بر آن زمينه بسيارى از مفاسد اخلاقى را از ميان برد؛
5. حج فرصتى است كه مسلمانان مىتوانند فرآوردههاى صنعتى، محصولات كشاورزى و بينالملل اسلامى عرضه كنند. آنان قادرند ساير توليدات خود را بهصورت نمايشگاههاى سنتى در اين بازار بازرگانى در معرض ديد جهانيان قرار دهند و مشوق يكديگر به توليد و تكاپوى اقتصادى باشد. به اين ترتيب با همكارى يكديگر، كشورهاى اسلامى را به رشد و توسعه هدايت و تبادل اطلاعات كنند و از تجارب يكديگر بهره گيرند.
د) موجب ارتباط جهانى اسلام مىشود
(جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرٰامَ قِيٰاماً لِلنّٰاسِ )
خداوند كعبه را خانهاى امن قرار داد تا همه مردم در آنجا قيام كنند و براى ارتباط و نزديكى با همديگر و همچنين مشاركت در امور مسلمانان همت گمارند و هر سال اوضاع جهان اسلام را بررسى و مطالعه كنند. اين ارتباطات مىتواند شامل موارد زير باشد:
1. ميان كشورهاى اسلامى، درك متقابل، همزبانى و تفاهم مشترك براى گفتوگو و مذاكره فراهم شود تا از اوضاع سياسى - اقتصادى و فرهنگى همديگر مطلع شوند و راهكارهاى وحدت و همكارى را بشناسند و استفاده كنند.
همچنين رابطه ميان حكومتهاى حاكم بر كشورهاى اسلامى، با قدرتهاى استكبارى در سطح جهان و كيفيت رابطه سياسى، اقتصادى و بازرگانى، از ديدگاه اسلام تجزيه و تحليل شود. تا براى نفى سلطه و جلوگيرى از حاكميت كفار بر مسلمانان، راهكارهاى عملى جامعه عمل بپوشد؛ همچون بازار