214راهبردى پيرامون گسترش جهانشمول بعد اقتصادى حج ارائه بپردازيم.
كليد واژهها: حج، اقتصاد، قرآن و روايات، معيشت و اقتصاد مسلمين، امنيت اقتصادى.
مقدمه
خانه خدا هر ساله در تمامى روزهاى سال بهخصوص در ايام حج واجب، ميزبان خيل عظيمى از انسانهاى عاشق و مسلمانى است كه از سرتاسر دنيا به نيت حج و سفر زيارتى پاى در مكه معظمه مىگذارند و پس از انجام فرائض دينى به خريد و تجارت مىپردازند. مسئله مهمى كه نگارنده را بر آن داشت تا در اين خصوص مطالبى را به رشته تحرير درآورد، حجم زياد مبادلات اقتصادى در اين موسم است كه به يقين بهره اصلى را از جيب مسلمانان به شركتهاى عمدتا غير مسلمانى سرازير مىكند كه تنها با رعايت نكات سادهاى همچون بازاريابى و پژوهش مناسب از نيازهاى كمى و كيفى خريداران در زمان و مكان مناسب بهره مىبرند. بنابراين بهتر است اندكى به اقتصاد اسلامى و نيازها و فوايد آن پرداخته شود تا مسئولان عالىرتبه كشورهاى اسلامى با درك نيازهاى مسلمانان به توليد كالاهايى بپردازند كه مورد نياز و درخواست آنهاست تا با دست خودمان دشمنان را تقويت نكنيم و كيسه خود را تهى و كشور خود را از توليد و منافع مربوط پس از آن محروم كنيم.
هر يك از احكام و شرايع حتى عبادى آنها داراى آثار معيشتى، دنيوى و اقتصادى است. چرا كه شريعت اسلامى تامين كننده سعادت انسان در دنيا و آخرت و مدافع مصالح و منافع جامعه بشرى در همه ابعاد به همپيوسته حيات است.
اين ويژگى، يعنى «عنايت به معيشت و اقتصاد جامعه اسلامى» بهويژه در حج، به دليل جهانشمولىاش بيشتر جلب نظر مىكند و اسلام با نگرش ويژه خود به مسئله حج و نقش تعيين كننده آن در عزت و عظمت امت و با توجه به ضرورت توانمندى اقتصادى در دستيابى به استقلال و اقتدار مسلمين براى امور معيشتى و اقتصادى و تجارى در موسم حج، راهكارهايى را گشوده است كه آيات و روايات فقه و سيره اسلامى بيانگر آن مىباشد.
كنگره جهانى حج، دربرگيرنده منافع مسلمين است و زائران كشورهاى اسلامى در اين كنگره، از آن منافع بهرهمند مىشوند چنانكه خداوند تعالى در آيه ( لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ ...) 1 به حجگزاران تذكر مىدهد كه ضمن انجام عبادت و ذكر خدا و تحصيل ره توشه تقوا مانعى وجود ندارد كه از منافع اقتصادى و معيشتى نيز بهره گيرند.
مرحوم طبرسى گويد: مفاد اين آيه رخصت دادن به كسب و تجارت، پس از انجام مناسك حج