131
2-6. مسئوليتهاى دولت اسلامى در زمينه حج
توجه به مسئوليتهاى دولت اسلامى در زمينه حج، مىتواند بهعنوان معيارى براى ارزيابى سياست گذارىهاى حج در نظر گرفته شود. متاسفانه در ادبيات حج، توجه چندانى به ابعاد حكومتى حج و به خصوص جنبههاى سياستگذارى حج نشده است. اين نقصان بهصورت خاص در زمينه سياستگذارى اقتصادى، سياسى، اجتماعى و فرهنگى حج به چشم مىخورد.
الف) ضرورت بر پا داشتن حج
اهميت بر پاداشتن فريضه عبادى سياسى حج تا اندازهاى است كه امام صادق(ع) در روايتى عنوان مىدارند كه اگر افراد جامعه اسلامى حج را تعطيل كنند، امام و فرمانرواى جامعه اسلامى مىبايد آنها را بر برپايى حج اجبار كند. حضرت در تعليل اين حكم بيان مىفرمايند كه خداوند اين خانه را براى حج بنا نهاده است(كلينى 1407ق، ج4 ؛ ص272) 1.
ب) ضرورت تسهيل سفر حج
در روايت ديگرى از امام صادق(ع) نقل شده است كه حضرت فرمودند: «اگر مردم حج را تعطيل كردند، امام مسلمين بايد مردم را به رفتن به حج مجبور كند و اگر هزينه رفتن را نداشتند آن را از بيت المال مسلمين تامين كند» (حر عاملى 1409 ق،ج 11، 23). 2 ضرورت تامين مخارج حج از بيت المال ناظر به وظيفه دولت اسلامى در تامين مالى و تسهيل سفر حج است.
ج) رعايت عدالت توزيعى
ضرورت رعايت عدالت توزيعى در سياستگذارىهاى اقتصادى حج نيز از الزامات عمومى دولت اسلامى است. 3 اين مسئله به طور خاص به واسطه محدوديتهاى سهميهاى كشورهاى اسلامى براى