116گسترده و فراگير را براساس اصول اسلامى به پيروزى رساند و نظام اقتصادى جديدى را مبتنى بر تعاليم اسلامى پىمىگرفت، ولى ايشان بيش از اينكه يك اقتصاددان باشد، عالم دينى است كه بهعنوان نظريهپرداز و مصلح اجتماعى، در مورد اقتصاد نيز اظهارنظر مىكند. ازاينرو امام خمينى ضمن توجه به ابعاد اقتصادى حج، مثل بررسى مسائل اقتصادى مسلمانان، ارائه طرحهاى اقتصادى، تحريم كالاهاى اقتصادى غربى و توجه به فقرا، ابعاد سياسى حج، مثل برائت از مشركين و ابعاد فرهنگى حج، مثل خودباورى و همچنين ابعاد اخلاقى حج، مثل پرهيز از دنيازدگى را در راستاى ابعاد اقتصادى و احياى سرمايههاى مادى و معنوى مسلمانان در مقابل جريان استعمار، تبيين مىنمايد. به اين ترتيب مىتوان گفت، چنانكه امام بر نكات سياسى در احياى حج ابراهيمى تأكيد دارند، استفاده از ظرفيتهاى اقتصادى حج در سطح ملى و بينالملل اسلامى را در گرو جهات سياسى و اجتماعى آن مىدانند.
به عبارت ديگر امام براى احياى حج ابراهيمى بر ابعاد سياسى حج بسيار تاكيد دارند و حتى ابعاد عرفانى و فقهى حج را نيز در اين راستا دنبال مىكنند. مىتوان از اين نكته به اين رهگذر رسيد كه امام ابعاد اقتصادى حج را نيز از رويكرد سياسى مىديدهاند كه بدون اصلاح آن، ظرفيتهاى اقتصادى حج شكوفا نمىشود و اين حقيقتى است كه امروز شاهد آن هستيم.
منابع
1. صحيفه حج (مجموعه سخنان و پيامهاى رهبر كبير انقلاب اسلامى امام خمينى)، جلد اول، مركز تحقيقات حج، مشعر، تهران، چاپ دوم، 1387.
2. اخلاق پروتستاني و روح سرمايهداري، ماكس وبر، ترجمه مرتضي تاقبفر، جامي، تهران، 1388.
3. نظام اقتصادي اسلام: مباني، اهداف، اصول راهبردي و اخلاق، حسين ميرمعزي، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، تهران،.
4. اخلاق و دقتصاد، آمارتياكومار سن، ترجمه حسن فشاركي، شيرازه، تهران، 1377.
5. اخلاق و اقتصاد، افشين خاكباز، پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، تهران، 1386.
6. اخلاق و بازار:گفتوگويي درباره دين، علم اقتصاد و عدالت، ريكا بلنك، ويليام بك گرن، ترجمه علي سعيدي، دانشگاه امام صادق عليه السلام، تهران، 1389.
7. جهان اسلام از ديدگاه امام خمينى، (تبيان دفتر نوزدهم)، معاونت پژوهشى موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى، قم، چاپ اول، 1378.
8. امام خمينى و همگرايى جهان اسلام، سيد محمدجواد هاشمى، نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در امور اهل سنت سيستان و بلوچستان، زاهدان، 1382.
9. وحدت از ديدگاه امام خمينى (تبيان، دفتر پانزدهم)، معاونت پژوهشى موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى، قم، چاپ اول، 1376.
10.