87شرك‌آلود همراه نبوده اشكالى نداشته است كه توجيه درست همين است.

3. برخى مى‌گويند: سجده بر حضرت آدم(ع) در حقيقت سجده به سوى او بوده است؛ يعنى ملائكه مأمور شدند كه حضرت را قبله خويش قرار دهند وبه طرف او سجده نمايند؛ چنان‌كه ما به طرف قبله نماز مى‌گزاريم، ملائكه نيز مأموريت يافتند تا حضرت آدم(ع)را قبله گاه خويش قرار دهند.

اين توجيه از جهاتى داراى اشكال است:

اوّلاً: خلاف ظاهر آيه است كه مى‌فرمايد: اُسْجُدُوا لِآدَمَ و نفرموده « اسجدوا الى آدم »؛ يعنى سجده كنيد براى آدم، نه اينكه سجده كنيد به سوى آدم.

ثانياً: چون خداوند به ابليس فرمود: چه چيز مانع سجده‌كردن تو گرديد؟ ابليس در پاسخ گفت:

(أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نٰارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ) (اعراف: 12)

من از آدم برترم؛ زيرا مرا از آتش خلق كردى ولى او را از گل آفريدى.

اگر سجده براى آدم به اين معنا باشد كه او را قبله‌گاه خويش قرار دهد ديگر معنا نداشت تا او سجده نكند ودليل بياورد كه من از او برترم؛ چون لازمه قبله قرار دادن آدم در حال سجده براى خدا اين نيست كه حضرت از شيطان برتر است تا جاى اعتراض باشد.

4. وهّابى‌ها در توجيه اين آيه ووجه سجده ملائكه بر حضرت آدم مى‌گويند: اين عمل به امر خداوند بوده وهركارى كه به امر خداوند