88انجام گيرد اشكالى نداشته وحرام وشرك نيست. اين توجيه نيز همانند توجيه سابق خالى از اشكال نيست؛ زيرا اگر سجده بر حضرت آدم(ع) عبادت وپرستش غير خداوند باشد، لازمهاش اين است كه غير خداوند را پرستش وعبادت كردن از آن جهت كه خداوند فرموده اشكالى نداشته وشرك نيست؛ اين توجيه درست نيست؛ زيرا امر خدا، شرك را مبدّل به عبادت نمىكند، ودر اصول گفته شده كه هيچگاه حكم، موضوع خود را تغيير نمىدهد. از باب نمونه: اهانتكردن وفحشدادن گرچه به امر شارع باشد، نمىتواند آن را از موضوعش خارج كند، در حالى كه ما معتقد به حسن وقبح عقلى هستيم.
وانگهى خداوند هرگز به فحشا امر نمىكند. ولذا در قرآن كريم مىفرمايد:
(إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يَأْمُرُ بِالْفَحْشٰاءِ أَ تَقُولُونَ عَلَى اللّٰهِ مٰا لاٰ تَعْلَمُونَ) (اعراف: 28)
خداوند هرگز به كار زشت امر نمىكند، آيا چيزى به خدا نسبت مىدهيد كه نمىدانيد؟
فخر رازى درباره اين آيه مىگويد:
اجمع المسلمون على انّ ذلك السجود ليس سجود عبادة؛ لانّ سجود العبادة لغيرالله كفر، و الامر لايردّ بالكفر. ثم اختلفوا بعد ذلك على ثلاثة اقوال: الاول انّ ذلك السجود كان لله تعالى و آدم(ع) كان كالقبلة... 1
مسلمانان اجماع و اتفاق كردهاند بر اينكه آن سجده، سجده عبادت