50ابتداى پيدايش فتنه‌ها فقط هوس‌هايى است كه مورد تبعيت قرار گرفته و احكامى است كه افراد از پيش خود ابداع مى‌كنند و با كتاب خدا مخالف است.

و همچنين مى‌فرمود:

إِنَّمَا أَخَافُ عَلَيْكُمُ اثْنَتَيْنِ؛ اتِّبَاعَ الْهَوَى وَ طُولَ الأَمَلِ؛ أَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوَى فَإِنَّهُ يَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ، وَ أَمَّا طُولُ الأَمَلِ فَيُنْسِي الآخِرَة. ¹

من براى شما تنها از دو چيز مى‌ترسم: پيروى از هواى نفس و آرزوهاى دور و دراز؛ زيرا پيروى از هوا و هوس، از پذيرش حق بازمى‌دارد و آروزهاى دور و دراز آخرت را از ياد مى‌برد.

و پيش از آن، سخن خداى تعالى است آنجا كه مى‌فرمايد:

(وَ لاٰ تَتَّبِعِ الْهَوىٰ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذٰابٌ شَدِيدٌ بِمٰا نَسُوا يَوْمَ الْحِسٰابِ) (ص:26)

و از هواى نفس پيروى مكن كه تو را از راه خدا منحرف سازد؛ كسانى كه از راه خدا گمراه شوند، به خاطر فراموش‌كردن روز حساب عذابى شديد دارند.

بايد گفت كه هواپرستى و پيروى از اميال نفسانى چه سهم بزرگى در ايجاد تفرقه و دشمنى ميان مردم و پيدايش فرقه‌ها و مذهب‌هاى مستهجن و بى‌ارزش و بروز كينه‌ها و درگيرى‌ها داشته است؛ زيرا اين امر سبب گمراهى از راه حق و ميل به سوى باطل و عامل ايجاد بدعت‌ها و بروز فتنه‌هاست.

ج) تسليم در برابر غير قرآن و سنت

از ديگر عوامل آشكار و مهم در پيدايش بدعت‌ها، تسليم‌شدن در برابر هر دليلى غير از كتاب و سنت است. قرآن كريم، جداكننده حق از