24أسألُ؛ يعنى «طلبتُ» پرسش نمودم يا مىپرسم، يعنى درخواست كردم» و جمله «هُما يتساؤلان ؛ از يكديگر پرسش مىكنند»؛ يعنى «يطلب كل واحدٍ من صاحبه»؛ «هر يك از ديگرى چيزى را درخواست مىكند».
بنابراين، اصل، همان درخواست است و وسيله، همان قُرب و نزديكى است كه مىتوان با آن، درخواست نمود. 1
در اينكه وسيله، همان قُرب است، ميان مفسّران اختلافى وجود ندارد، چنانكه ابنكثير در تفسير خود بدان تصريح نموده و گفته است: «الوسيلة هي ما يتوصل بها إلى تحصيل المطلوب» 2؛ «وسيله چيزى است كه با آن، مىتوان به خواسته و هدف رسيد».
گفته برخى كه مىگويند: «مفهوم توسّل، قرار دادن واسطهاى بين بنده و پروردگارش است»، اشتباه و از سَرِ ناآگاهى است و به قطع و يقين، توسّل از اين باب نيست. متوسّل شونده، فقط خدا را مىخواند. بنابراين، تنها خداوند عطا كننده، بازدارنده، سودرسان و ضرر زننده است. متوسّل شونده نيز به اميد پذيرش دعايش، تقرّب مىجويد و تقرّب جستن، به اتفاق همه، در دعا صحيح و رواست.
وسيله، به معناى مقام و منزلت نيز مىآيد، چنانكه در حديث صحيح مشهور از پيامبر اكرم(ص) آمده كه فرمود:
«سلوا الله لي الوسيلة...».
در اينجا، تنها به بررسى معناى نخست، يعنى تقرّب و نزديكى مىپردازيم.