140است، اشتباه و خيال راه دارد.
ج) حديث شبيب در غير دو نوع سابق، روايتى صحيح است؛ زيرا وَهْم و خيال شبيب به وَهْم و خيال روايت ابن وهب در مصر، مقيد گشته است و صحت نوع سوم روايات، بستگى به بررسى مناسب دارد. در غير اين شيوه، توثيق نُه تن از حفاظ حديث، در مورد شبيب بن سعيد حبطى، از بين مىرود.
بر اين اساس، شبيب بن سعيد حبطى، فردى مورد اعتماد است و در مسير تجارت و بازرگانى وى در مصر، وضعيتى اضطرارى برايش رخ داده است و حالت او مانند بسيارى ديگر از راويانِ مورد اعتماد است.
اگر گفته شود كه على بن مدينى درباره او گفته است:
وى فرد مورد اعتمادى است كه براى تجارت و بازرگانى در راه مصر، رفت و آمد داشته است. كتابش، كتابى صحيح است و من آن را از فرزند احمد بن شبيب، نوشتم.
پاسخ اين است كه سخن ابنمدينى، دلالت دارد كه شبيب بن سعيد فردى مورد اعتماد است و كتابش نيز صحيح است. كسىكه جز ناسزاگويى و دشنام چيزى نمىداند 1، دريافته است كه سخن ابنمدينى ثابت مىكند كه روايت شبيب از غيركتابش، مقرون به صحت نيست. در پاسخ از اين فرد مىگويم: از سويى، ابنمدينى وى را توثيق نموده است كه معنايش اين است وى در حفظ و نوشتار، دقت كافى داشته است. سپس به يكى از افراد عام تصريح كرده است كه همان صحت كتاب اوست و در خصوص حفظ