142پنج - حفص بن غياث
وى از قضات هارون‌الرشيد بود و از همين روى، ضعيف است؛ چنان‌كه در ترجمه‌اش آورده‌اند: «على بن‌مدينى» گفته است احاديث «حفص» و «حاتم بن وردان» از جعفر بن‌محمد(عليهما السلام) پذيرفتنى نيست. 1
«ابن‌عساكر» در «تاريخ مدينۀ دمشق» 2 سند دومى براى اين روايت آورده است كه در آن «اسماعيل بن‌محمد بن‌الفضل» وجود دارد و ابن‌عساكر روايت را از وى نقل مى‌كند. «ذهبى» درباره وى چنين مى‌نويسد:
وكان ابن‌عساكر لما رأى إسماعيل بن محمد وَ قَدْ كَبُر ونَقَصَ حِفظُه.
وقتى ابن‌عساكر اسماعيل را ديد، اسماعيل پير شده و حافظه‌اش خوب كار نمى‌كرد.
بنابراين، نمى‌توان به روايت «ابن عساكر» اعتماد كرد. «ذهبى» همچنين نوشته است:
قال أبوسعد: ... و رأيته و قد ضعف و ساء حفظه. 3
من در حالى او را ديدم كه از جهت روايى ضعيف شده بود وحافظه‌اش خوب كار نمى‌كرد.
«معاذ بن المثنى» نيز در اين سند هست كه «محمد بن أبى‌يعلى» در «طبقات الحنابله» و «ابراهيم بن‌مصلح» در «المقصد الأرشد» درباره وى مى‌نويسند: «
قال أحمد بن‌حنبل هو رجل سوء ساقط العدالة» 4؛ «احمد بن حنبل گفته است: وى آدم بد و فاقد عدالت است».
جناب «ذهبى» در «سير أعلام النبلاء» 5 سند سومى آورده است كه به دلايل زير