234هارون پيش از موسى(ع) از دنيا رفت و در زمان زنده بودن حضرت موسى نيز نمى‌توانست جانشين او باشد.

پاسخ

پيش از اين در سؤال 98 به اين پرسش پاسخ داده شده است. اما اينكه مى‌گويند: فرقه خطابيه ادعا مى‌كنند اسماعيل جانشين امام صادق(ع) است چنين كلامى غلط است بلكه اسماعيليه هستند كه ادعاى جانشينى اسماعيل را دارند. آنان مى‌گويند: اسماعيل، پسر امام صادق(ع) امام منتظَر و در قيد حيات اما، غايب است. علماى ما در رد اين ادعا مى‌گويند كه اسماعيل، در زمان امام صادق(ع) از دنيا رفت، پس نمى‌تواند امام غايب باشد.

اما جانشينى هارون، در واقعه حضور موسى(ع) در كوه طور بود و خداوند به جانشينى هارون در نبودِ حضرت موسى(ع) تصريح كرده است. ¹ رسول‌خدا(ص) نيز با تشبيه على(ع) به هارون به جانشينى ايشان تصريح كرده است، اما امام صادق(ع) نه با صراحت و نه با كنايه، از جانشينى فرزندش اسماعيل سخنى نگفته است. وقتى كه امام‌صادق(ع) پسرش اسماعيل را جانشين خود معرفى نكرد، بحث جانشينى منتفى است؛ خواه اسماعيل پيش از امام صادق(ع) فوت كند خواه پس از او.

114. معناى خليفه در حديث «اثنى‌عشر خليفه»

شيعيان براى اثبات امامت امامان دوازده‌گانه، به حديثى از پيامبر(ص) استدلال مى‌كنند كه فرمود: «دوازده خليفه خواهند بود كه همه از قريش هستند» و در بعضى روايت‌ها با تعبير «امير» آمده است.