177بيشتر و به بيان ديگر، رعايت
«اَلاَهَمُّ فَالاَهَم» است. رعايت
«اَلاَهَمُّ فَالاَهَم» ، هم دستور عقل و هم دستور دين است.
تقيه در قرآن
اكنون به بعضى از آيههاى قرآن كه به موضوع تقيه اشاره كردهاند، مىپردازيم؛ هر چند در هيچ يك، واژه «تقيه» به كار نرفته است، اما ماهيت كار همان است.
1. خداوند مىفرمايد:
مَنْ كَفَرَ بِاللّٰهِ مِنْ بَعْدِ إِيمٰانِهِ إِلاّٰ مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمٰانِ... (نحل:106)
كسانى كه بعد از ايمان به خدا كافر شوند (مجازات مىشوند) به جز آنها كه تحت فشار واقع شدهاند، در حالى كه قلبشان با ايمان و آرام است... .
در شأن نزول اين آيه چنين آمده است:
كفار عمّار را دستگير كرده و گفتند اگر از محمد بدگويى كنى، رهايت مىكنيم. عمّار براى نجات جانش درحالىكه در دل به رسول خدا[(ص)] ايمان داشت، در زبان از آن حضرت اظهار كفر كرد و مشركين او را آزاد كردند. آنگاه كه نزد رسول خدا[(ص)] رسيد در حالىكه از كار خود ناراحت بود، اين آيه نازل شد. 1
مفسرين اهل سنت نوشتهاند: «اين آيه دلالت مىكند بر اينكه در حال اكراه تظاهر به كفر جايز است». 2
و در تفسير بيان المعانى بعد از آنكه مىگويد: خداوند به بندهاش رخصت داده است