78
الْخَيْرٰاتِ ؛«در نيكىها و اعمال خير، بر يكديگر سبقت جوييد» (بقره: 148)؛ بهويژه اگر زمينه انجام دادن كار خيرى پيش بيايد درنگ و تعلل، ممكن است باعث از دست رفتن اين سعادت و توفيق شود و خداوند، ديگرى را مأمور آن سازد. شتاب در كار خير چنان ارزش دارد كه خداوند هنگام ستايش حضرت زكريا عليه السلام يكى از دلايل استجابت درخواست او را تعجيل خاندان وى در كارهاى خير برشمرده است.
فَاسْتَجَبْنٰا لَهُ وَ وَهَبْنٰا لَهُ يَحْيىٰ وَ أَصْلَحْنٰا لَهُ زَوْجَهُ إِنَّهُمْ كٰانُوا يُسٰارِعُونَ فِي الْخَيْرٰاتِ وَ يَدْعُونَنٰا رَغَباً وَ رَهَباً وَ كٰانُوا لَنٰا خٰاشِعِينَ (انبياء:90)
ما دعاى او را مستجاب كرديم و يحيى را به او بخشيديم و همسرش را [كه نازا بود] برايش شايسته [باردارى] ساختيم؛ چرا كه آنان [خاندانى بودند كه] همواره در كارهاى خير بهسرعت
اقدام مىكردند و از روى بيم و اميد ما را مىخواندند و پيوسته براى ما [خاضع و] خاشع بودند.
در منطق امام على عليه السلام هنگام استفاده از فرصتها هيچگونه تأمل و درنگ شايسته نيست و پيش از آنكه زمان آن سپرى گردد، بايد آن را انجام داد:
«أَلتُّؤَدَّةُ مَمْدُوحَةٌ فِى كُلِّ شَىءٍ إِلّا فِى فُرَصِ الخَيرِ» 1؛ «درنگ در هر چيز پسنديده است، بهجز در [پديد آمدن فرصت] كار خير».
امام على عليه السلام خطر فرا رسيدن مرگ و از دست دادن فرصت را علت شتاب و سرعت در كار خير مىداند:
«مَنْ ارْتَقَبَ الْمَوتَ سارَعَ الَى