57«فياض لاهيجى»، درباره عصمت مى نويسد: «همچنانكه وجود امام لطف است، عصمت امام نيز لطف است. بلكه لطف بودن متحقّق نشود مگر به عصمت». 1
ملكه نفسانى
بيشتر حكماى اسلامى و نيز برخى از متكلمان بر ملكه بودن عصمت تأكيد مىكنند و آن را ملكه اى نفسانى مى دانند كه وجود آن موجب مىشود تا گناه از انسان صادر نشود. در واقع، با اينكه صاحب ملكه عصمت، قدرت بر ارتكاب گناه دارد، ولى وجود اين ملكه، مانع از ارتكاب گناه مى شود. 2
علامه حلى مى نويسد: «عصمت، ملكه اى نفسانى است كه فرد صاحبِ ملكه را با اينكه بر انجام گناه قدرت دارد، از ارتكاب گناه منع مى كند». 3
«ملكه»، صفت راسخ نفسانى است كه قابل زوال و تغيير نباشد. 4در اينجا، مقصود از ملكه نفسانى، پديد آمدن حالتى براى نفس انسان است كه با وجود چنين حالتى، اين توانايى براى انسان فراهم مى شود كه به طور دائمى و هميشگى، مرتكب گناه و اشتباه نشود.