273
ب: وحدت كمّى قرآن
وحى پديدهاى است متناوب و همچون مجموعۀ اعداد و ارقام بهطور كلّى از هم جدا مىباشند. به عبارت ديگر وحى متشكّل از وحدتهاى پشت سر هم، كه همان آيات است، مىباشد و اين خاصيّت، فكر وحدت كمّى قرآن را به ما القاء مىكند. بنابراين هر وحى مستقل و جدايى كه نازل مىشود، وحدت تازهاى در مجموعۀ قرآن اضافه مىكند. بجز آنكه اين وحدت قرآنى همواره ثابت نمىباشد. اين وحدت با وحدتى كه در يك مجموعۀ عددى است، تشابهى ندارد.
- زيرا وحى داراى مقياسى معتبر است و آن مقياس، كميّت يا وسعت وحى مىباشد.
اين وسعت بين كوچكترين حد، يعنى آيه، و بزرگترين حد، يعنى سوره، در تغيير است.
تأمّل در اين وحدت، باعث مى شود كه نگرشهاى مفيدى پيرامون رابطۀ شخصيّت محمّد(ص) با « پديدۀ قرآنى » بدست آوريم. زيرا اين وحدت در طول زمان با حالت خاصّى كه ما آن را در پيامبر(ص) به عنوان (حالت دريافت وحى) نامگذارى كرديم مطابقت و مناسبت دارد.
- همچنين، ملاحظه كرديم كه در اين حالت، ادارۀ پيامبر(ص) موقّتاً از او سلب گشته و وى در اين لحظات آنچنان ناتوان مىگردد كه حتّى از پوشاندن چهرۀ درهم فرورفته و برافروخته و عرق كردۀ خود 1 عاجز مىشود. سپس از همين شخصيّت ناتوان است كه به ناگاه، براى لحظاتى چند، واحد قرآنى صادر مىگردد. و بر اين ذات است (ذات محمّدى(ص) ) كه وحى به ناگهان الهامهاى كوتاه خود را مشخّص مىكند.
- اين وحدتِ (قرآن) از جهت كمّى است، و همان وحدتى است كه ما آن را در ارتباط با اين شخصيّتى كه موقّتاً از او سلب اراده شده، (يعنى حامل وحى)، مورد بررسى قرار دادهايم.
- اين وحدت، بالضرورۀ به فكرى واحد و احياناً، مجموعهاى از افكار منظّم در اسلوبى منطقى كه براى ما امكان نگرش در آيات قرآن را فراهم مىكند، منجر